فصـل دوم: ادبیـات و پیشینـه تـحقیق……………………………………………………………………………………………………………..10
2-1- مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………11
2-2- تعاریف مفهومی…………………………………………………………………………………………………………………………………………..12
2-2-1 وسایل نقلیه……………………………………………………………………………………………………………………………………………..12
2-3 تصادفات……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….14
2-3-1 تعریف تصادف رانندگی……………………………………………………………………………………………………………………………14
2-3-2 تصادف های ترافیکی………………………………………………………………………………………………………………………………..15
2-4 تحلیل تصادف……………………………………………………………………………………………………………………………………………..16
2-4-1 شناخت تصادف………………………………………………………………………………………………………………………………………16
2-4-2 سطوح تحلیل…………………………………………………………………………………………………………………………………………..16
2-4-2-1 تحلیل تفصیلی……………………………………………………………………………………………………………………………………..17
2-4-2-2 سناریوهای تصادفات…………………………………………………………………………………………………………………………….17
2-4-2-3 تحلیل آماری………………………………………………………………………………………………………………………………………..18
2-5 پلیس و جمع آوری اطلاعات………………………………………………………………………………………………………………………..18
2-5-1 اطلاعات کلیدی و مطلوب………………………………………………………………………………………………………………………..20
2-5-2 دسته بندی تصادفات جاده ای…………………………………………………………………………………………………………………21
2-6 علل تصادفات…………………………………………………………………………………………………………………………………………………21
2-6-1 علل فنی تصادفات…………………………………………………………………………………………………………………………………….21
2-6-1-1 انواع علل فنی تصادفات……………………………………………………………………………………………………………………… 22
2-6-1-2 اجزا ء ترافیک……………………………………………………………………………………………………………………………………….22
2-7 تعریف علل واسط………………………………………………………………………………………………………………………………………….23
2-8 تصادفات جاده ای………………………………………………………………………………………………………………………………………….24
2-8-1 عوامل موثر بر تصادفات جاده ای……………………………………………………………………………………………………………..25
2-9 تاثیرات فنی خودرویی…………………………………………………………………………………………………………………………………..25
2-9-1 علل فنی……………………………………………………………………………………………………………………………………………………25
2-9-2 عیب و نقص فنی حادث…………………………………………………………………………………………………………………………..26
2-9-3 عیب و نقص فنی مستمر………………………………………………………………………………………………………………………….26
2-10 تاثیرات غیرفنی خودرویی…………………………………………………………………………………………………………………………..27
2-10-1 علل غیر فنی………………………………………………………………………………………………………………………………………….27
2-10-2 تعداد محورهای خودرو………………………………………………………………………………………………………………………….27
2-11 عوامل انسانی تصادفات…………………………………………………………………………………………………………………………….. 28
2-11-1آموزش و فرهنگ سازی رانندگان…………………………………………………………………………………………………………. 28
2-11-1-1تکنولوژی آموزشی……………………………………………………………………………………………………………………………. 28
2-11-2 تاثیرات خستگی و خواب آلودگی رانندگان…………………………………………………………………………………………. 29
2-11-3 ساعات رانندگی………………………………………………………………………………………………………………………………………29
2-12 نقش فاکتورهای زمان و نوع راه……………………………………………………………………………………………………………….. 30
2-12-1 زمان……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 30
2-12-2 نوع راه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………. 31
2-13 مهندسی ترافیک………………………………………………………………………………………………………………………………………. 32
2- 14 عوامل جاده ای تصادفات………………………………………………………………………………………………………………………… 33
2-15 تاثیرات ناشی از شرایط آب و هوایی………………………………………………………………………………………………………… 35
2- 16 نصب علائم و تجهیزات ایمنی راه…………………………………………………………………………………………………………… 35
2-17 پیشینه داخلی…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 38
2-18 پیشینه خارجی…………………………………………………………………………………………………………………………………………. 39
2-19 جایگاه این تحقیق در بین تحقیقات قبلی ………………………………………………………………………………………………..41
فصل سوم : روش پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………………………..43
1-3 مقدمه………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 44
2-3 روش تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 44
3-3 موقعیت و مشخصه های شهرستان نور………………………………………………………………………………………………………. 44
4-3 قلمرو زمانی و مکانی تحقیق………………………………………………………………………………………………………………………. 45
5-3 جامعه آماری……………………………………………………………………………………………………………………………………………….. 45
6-3 روش نمونه گیری و حجم نمونه…………………………………………………………………………………………………………………. 46
7-3 روش جمع آوری اطلاعات…………………………………………………………………………………………………………………………… 46
8-3 روایی و پایائی منبع داده ها………………………………………………………………………………………………………………………… 46
9-3 روش تجزیه و تحلیل داده …………………………………………………………………………………………………………………………. 46
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها…………………………………………………………………………………………………………………. 47
4-1مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..48
4-2 تحلیل توصیفی جامعه…………………………………………………………………………………………………………………………………..48
4-2-1 بررسی تعداد تصادفات جرحی- فوتی در فصول مختلف…………………………………………………………………………55
4-2-2 بررسی علت تامه تصادفات در فصول و شرایط مختلف جوی………………………………………………………………….60
4-2-3 بررسی نقش ایمنی وسیله نقلیه در تصادفات………………………………………………………………………………………….66
4-2-4 بررسی نقش عامل انسانی در تصادفات……………………………………………………………………………………………………69
4-3 نتایج استنباطی……………………………………………………………………………………………………………………………………………..71
4-3-1 بررسی شدت تصادف………………………………………………………………………………………………………………………………..71
4-4 آزمون فرضیه ها…………………………………………………………………………………………………………………………………………….73
فصل پنجم: نتیجه‌گیری و پیشنهادات………………………………………………………………………………………………………………..81
5-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….82
5-2 یافته های پژوهش و نتیجه گیری………………………………………………………………………………………………………………..82
5-2-1 فرضیه 1……………………………………………………………………………………………………………………………………………………82
5-2-2 فرضیه 2……………………………………………………………………………………………………………………………………………………83
5-2-3 فرضیه 3……………………………………………………………………………………………………………………………………………………84
5-2-4 فرضیه 4……………………………………………………………………………………………………………………………………………………85
5-2-5 فرضیه 5……………………………………………………………………………………………………………………………………………………86
5-2-6 فرضیه 6……………………………………………………………………………………………………………………………………………………86
5-3 یافته های جانبی…………………………………………………………………………………………………………………………………………..87
5-4 پیشنهاد های اجرایی…………………………………………………………………………………………………………………………………… 88
5-5 پیشنهاد برای تحقیقات آینده……………………………………………………………………………………………………………………..88
منابع فارسی و غیر فارسی…………………………………………………………………………………………………………………………………… 89
فهرست جداول
جدول 2-1 مربوط به تحقیقات انجام شده و پژوهش حاضر………………………………………………………………………………….. 42
جدول 4-1 تصادفات جرحی- فوتی سه ماهه اول (فصل بهار)………………………………………………………………………….. 48
جدول 4-2 تصادفات جرحی- فوتی سه ماهه دوم (فصل تابستان)…………………………………………………………………….50
جدول 4-3 تصادفات جرحی- فوتی سه ماهه سوم (فصل پاییز)…………………………………………………………………………52
جدول 4-4 تصادفات جرحی- فوتی سه ماهه چهارم (فصل زمستان)……………………………………………………………… 54
جدول 4-5 تعداد تصادفات خسارتی در فصول مختلف سال 1390 در محور نور چمستان…………………………….. 55
جدول 4-6 تصادفات جرحی- فوتی در شرایط جوی بهار…………………………………………………………………………………. 56
جدول 4-7 تصادفات جرحی-فوتی در شرایط جوی تابستان……………………………………………………………………………. 57
جدول 4-8 تصادفات جرحی- فوتی در شرایط جوی پاییز……………………………………………………………………………….. 58
جدول 4-9 تصادفات جرحی- فوتی در شرایط جوی زمستان…………………………………………………………………………… 59
جدول4- 10 ارتباط شرایط جوی و علت تامه تصادف………………………………………………………………………………………. 62
جدول4-11 ارتباط شرایط جوی و علت تامه تصادف………………………………………………………………………………………….63
جدول4-12 ارتباط بین فصل و علت تامه تصادف……………………………………………………………………………………………… 64
جدول4-13 ارتباط بین فصل و علت تامه تصادف……………………………………………………………………………………………….65
جدول4-14 تعداد تصادفات جرحی- فوتی با توجه به کیسه هوا………………………………………………………………………. 66
جدول4-15 تعداد تصادفات جرحی فوتی با توجه به سیستم ترمز ABS…………………………………………………………. 67
جدول4-16 رابطه بین داشتن کیسه هوا و علت تامه تصادف……………………………………………………………………………. 67
جدول4-17 رابطه بین داشتن ترمز ABS و علت تامه تصادف…………………………………………………………………………. 68
جدول4-18 تعداد تصادفات جرحی فوتی ناشی از عوامل انسانی……………………………………………………………………… 69
جدول4-18-1 تعداد تصادفات جرحی فوتی ناشی از عوامل انسانی در فصل های سال………………………………….. 70
جدول4-18-1 تعداد تصادفات جرحی فوتی ناشی از عوامل انسانی در شرایط مختلف آب و هوایی………………. 71
جدول 4-19 شدت تصادفات در هر فصل…………………………………………………………………………………………………………….72
جدول 4-20 شدت تصادفات در هر فصل…………………………………………………………………………………………………………….73
جدول4-21 تعداد تصادفات جرحی فوتی در شرایط مختلف جوی…………………………………………………………………. 73
جدول 4-22 تعداد تصادفات در شرایط مختلف جوی………………………………………………………………………………………. 74
جدول 4-23 همبستگی بین علت تامه تصادف و فصول سال……………………………………………………………………………..75
جدول 4-24 همبستگی بین علت تامه تصادف و شرایط جوی…………………………………………………………………………. 76
جدول 4-25 آزمون مربع کا در مورد کیسه هوا…………………………………………………………………………………………………76
جدول 4-26 آزمون مربع کا در مورد کیسه هوا………………………………………………………………………………………………… 76
جدول 4-27 آزمون مربع کا در مورد ترمز……………………………………………………………………………………………………….. 77
جدول 4-28 آزمون مربع کا در مورد ترمز ABS……………………………………………………………………………………………… 77
جدول 4-29 آزمون مربع کا در مورد همبستگی کیسه هوا و علت تامه تصادفات…………………………………………….78
جدول 4-30 آزمون مربع کا در مورد همبستگی ترمز ABS و علت تامه تصادفات………………………………………….. 78
جدول4-31 تعداد تصادفات جرحی فوتی ناشی از عوامل انسانی………………………………………………………………………..79
جدول 4-32 عوامل انسانی تصادفات جرحی-فوتی در فصول مختلف…………………………………………………………….. 80
جدول 4-33 آزمون همبستگی مربع کا بین عوامل انسانی تصادفات جرحی-فوتی و فصول مختلف………………. 80
فهرست نمودارها
نمودار2-1 زمان اوج تصادفات مرتبط با خستگی………………………………………………………………………………………………. 31
نمودار 4-1 تعداد تصادفات جرحی- فوتی در شرایط جوی فصل بهار………………………………………………………………. 56
نمودار 4-2 تصادفات در شرایط جوی فصل تابستان…………………………………………………………………………………………. 57
نمودار 4-3 تصادفات در شرایط جوی فصل پاییز………………………………………………………………………………………………..58
نمودار 4-4 تصادفات در شرایط جوی فصل زمستان………………………………………………………………………………………….59
نمودار 4-5 علل تامه تصادفات جرحی- فوتی بهار…………………………………………………………………………………………….. 60
نمودار 4-6 علل تامه تصادفات جرحی- فوتی تابستان………………………………………………………………………………………. 60
نمودار 4-7 علل تامه تصادفات جرحی- فوتی پاییز…………………………………………………………………………………………… 61
نمودار 4-8 علل تامه تصادفات جرحی-فوتی زمستان……………………………………………………………………………………….. 61
نمودار 4-9 مقایسه تصادفات جرحی فوتی وسایل دارای کیسه هوا و فاقد ……………………………………………………… 68
نمودار 4-10 مقایسه تصادفات جرحی فوتی وسایل دارای سیستم ترمز ABS و فاقد آن……………………………….. 69
فهرست شکل
ارکان ترافیک ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 23
جامعه آماری ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 45

1-1 مقدمه
باتوسعه جوامع بشری و گسترش روابط اجتماعی و اقتصادی کشورها ،توانایی و ظرفیت اقتصادی نقش مهم و تعیین کننده در سیاستها و روابط اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی بین آنها ایفا می کند . هر میزان قدرت و توانمندی اقتصادی کشورها بیشتر باشد، پیشرفتهای علمی، سیاسی، نظامی، اجتماعی، فرهنگی و تکنولوژیکی آنها توسعه یافته تر است . این در حالی است که امروزه حمل و نقل به جزء لاینفک زندگی بشری تبدیل و یکی از ارکان اساسی شاخصه های رشد اقتصادی و توسعه اجتماعی است . در زندگی روزانه مردم ضمن تامین ، دسترسی، امکان انجام فعالیتهای مختلف را فراهم می آورد .
رانندگان معمولا در مسیر حرکتی خود مکرر با تردیدهایی مواجه میشوند و احتمال مسیر نادرست ضمن مغشوش کردن ذهن راننده ، نگرانی او را افزایش و تمرکز او را کاهش می دهد و زمینه بروز تصادفات را افزایش می دهد. از چند دهه گذشته کشورهای توسعه یافته به فکر چاره جوئی افتادند و یکی از راه حل های موجود را جا نمائی و نصب تابلو با اندازه و فونت مناسب و استاندارد می دانند. وافزایش ایمنی سفرهای جاده ای مستلزم ساماندهی علایم راهها می باشد.
با گسترش زندگی ماشینی و افزایش روزافزون ترافیک در شهرها در مقابل فواید اقتصادی و رفاهی ناشی از گسترش ارتباطات و سرعت جابجائی کالا متأسفانه بر تعداد و شدت تصادفات وسایل نقلیه موتوری افزوده شده و ضایعات جانی و مالی ناشی از این تصادفات، بار سنگینی را بر جامعه شهری تحمیل کند. صدمات حوادث فیزیکی یک مشکل بزرگ برای سلامت عمومی و توسعه است که بنابر گزارش سازمان بهداشت جهانی سالیانه نزدیک به 12 میلیون نفر را از بین می برد و بین 20 تا 50 میلیون انسان را دچار آسیب و ناتوانی می کند( آیتی، 1381، ص 22 ) .
آمار بالای مرگ و میر و تلفات ناشی از تصادفات و هزینه های گزاف اجتماعی و اقتصادی و آمار مخرب فیزیکی و روانی و اجتماعی آن روی افراد و جوامع به حدی است که به عنوان یکی از مهم ترین موضوعات ، برای پژوهشات علمی به شمار می آیند. آمارهای مربوط به مرگ و میر نشان می دهند که تصادفات، در صدر علل مرگ و میر افراد فعال در زمینه های اقتصادی و اجتماعی جامعه قرار دارد. و در سایر نقاط جهان، نیز این امر به صورت مسئله ای عمده که سلامت و ایمنی عمومی را به خطر انداخته است جلوه گر شده است. در ایران نیز این مشکل به قدری پیچیده و خطرناک شده که موجب بروز حساسیت هایی در سطح عمومی شده است. در همین راستا می توان به تصادفات جاده ای اشاره نمود که به عنوان دومین عامل مرگ و میر ایران مطرح می باشد.( آیتی، 1381، ص 27 ).
افزایش روز افزون تردد خودروها درمحورمورد مطالعه با توجه به جاذبه های تفریحی ومسیر تردد تهران به شهرهای شمالی مشکلات خاص خود را به دنبال دارد وجانمایی صحیح تابلو و علائم باعث هدایت درست وسایل نقلیه عبوری می گردد و تجهیزات ترافیکی در راهها مهمترین راهنمای کاربران میباشد با توجه به افزایش تصادفات در محورهای استان به نظر می رسد بررسی جانمایی تجهیزات یکی از مهمترین راهکارهای پیشگیری از حوادث بوده و باید به این نکته توجه داشت که داشتن استانداردهای طراحی برای علائم ترافیکی و خط کشی راهها جهت استفاده کنندگان از راه برای هدایت وسیله نقلیه ضروری است. وطراحی مهندسی تجهیزات برابر استانداردها مهم است و باید با طیف وسیعی از رفتار انسانها هماهنگ باشد. علائم راه بایستی به شکلی منظم و مرحله ای اطلاعات لازم را ارائه نمایند تا از بروز هر گونه غافلگیری برای کاربران اجتناب نماید و در این راستا باز نگری علائم وتجهیزات برابر استانداردهای جهانی یکی از عوامل موثر وبنیادی در رفع معضلات ومشکلات ترافیکی محور مذکور می باشد. وبا عنایت بر حساسیت محور هر مرجعی که مسئول نصب علائم و تجهیزات ترافیکی است، بایستی کاملا با مقررات نصب آشنا باشد که نصب صحیح علائم در ایمنی تردد و سهولت شناسایی مسیر بسیار تضمین کننده می باشد(همان منبع). محقق با بررسی دقیق در خصوص مسئله تصادف به سوالاتی در خصوص آن برخورده و آن ها را مورد بررسی قرار می دهد .
در این فصل به بررسی موضوع پژوهش و ضرورت انجام آن و بیان اهدافی که مورد نظر است پرداخته می شود و در پایان نیز هر یک از متغیرها به صورت نظری و عملی مورد تبیین قرار گرفته است.

1-2 بیان مسئله
بررسی تصادفات نشان می دهد که عوامل بسیاری می توانند تاثیر گذار باشند از آن جمله می توان به عوامل مختلفی از قبیل انسان ، وسیله نقلیه ، شرایط جوی ، راه و … اشاره کرد. در بررسی عامل وسیله نقلیه به مواردی از قبیل مجهز بودن وسیله به ترمز ضد قفل و کیسه هوا پرداخته شده است. از میان عوامل اصلی بروز تصادفات می توان به فصول مختلف سال اشاره کرد که از طرفی شرایط جوی در هر یک از آنها متغیر بوده و بر رفتار رانندگی تاثیرگذار است و از طرف دیگر، الگوی ترافیک در هر یک از فصل ها ویژگی های خاص خود را دارد و می تواند منجر به تغییر الگوی تصادفات، چه از حیث تعداد و چه شدت، شود. در این تحقیق با جمع آوری کروکیهای تصادفات در محور نور- چمستان در سال 90 تغییرات شدت تصادفات و تغییرات عوامل بروز تصادفات در فصل های مختلف بررسی شده است و عوامل مهمی را که کنترل آن از سوی پلیس راه ساده تر و اجرایی تر می باشد معرفی گردید . در این تحقیق به این سوال پاسخ داده شده است که شدت و عامل تصادفات در فصل های مختلف چه تغییراتی دارد؟
1-3 اهمیت و ضرورت پژوهش
هر ساله تعداد زیادی از انسانها در تصادفات جاده ای کشته و یا زخمی می شوند و این خسارات جبران ناپذیر مالی و جانی به همراه دارد به طوری که خانواده ای و یا حتی جامعه ای به دلیل از بین رفتن عضو خود ممکن است دچار بحران شوند خانواده ای را در نظر گیرید که عضو فعال خود را از دست می دهند ، علاوه بر صدمات روحی که به خانواده وارد می شود می تواند ساختار اقتصادی خانواده را بر هم زند چرا که اکثر خانواده های ما یک عضو دارد که تمامی خانواده را در حمایت مالی خود قرار می دهد و اگر آن فرد طعمه تصادفات شود می تواند آرامش را از آن خانواده گیرد در زندگی اجتماعی که اکثر اعضا به یکدیگر پیوسته اند این خسارت می تواند اعضای دیگر جامعه نیز دچار بحران کند .
در محور نور – چمستان در سال 1390 آمار کشته ها و مجروحین و تصادفات به ترتیب 9 ، 92 ، 65 بوده و این مساله به قدری پیچیده و خطرناک شده که موجب بروز حساسیت هایی در سطح عمومی شده است.از طرفی با توجه به تغییر وضعیت آب و هوا، وسیله نقلیه و عوامل انسانی در فصلهای مختلف،این احتمال مطرح شده که شدت و نوع تصادفات در فصلهای مختلف تغییر میکند، در همین راستا احساس گردید بایستی تحقیقی در خصوص بررسی عوامل اصلی بروز تصادفات و تغییر شدت آن در فصول مختلف سال انجام گیرد.
1-4 اهداف تحقیق
1-4-1 هدف اصلی
بررسی میزان و چگونگی رابطه عوامل اصلی بروز تصادفات و تغییر شدت آن در فصول مختلف سال
1-4-2 اهداف جرئی
* تعیین تاثیر شرایط جوی برعامل بروز تصادفات
* تعیین تاثیر شرایط جوی بر شدت تصادفات
* تعیین تاثیر وسیله نقلیه بر بروز تصادفات
* تعیین تاثیر وسیله نقلیه بر شدت تصادفات
* تعیین تاثیر عوامل انسانی بر عامل بروز تصادفات
* تعیین تاثیر عوامل انسانی بر شدت تصادفات
1-5 سوالات تحقیق
1-5-1سوال اصلی
آیا عامل بروز و شدت تصادفات در فصول مختلف سال تغییر میکند؟
1-5-2 سوالات فرعی
1)آیا شرایط جوی بر شدت تصادفات در فصول مختلف سال موثر است؟
2) آیا شرایط جوی بر عامل تصادف در فصول مختلف سال موثر است؟
3)آیا وسیله نقلیه بر شدت تصادفات در فصول مختلف سال موثر است؟
4) آیا وسیله نقلیه برعامل تصادف در فصول مختلف سال موثر است؟
5)آیاعوامل انسانی بر شدت تصادفات در فصول مختلف سال موثراست؟
6) آیاعوامل انسانی بر عامل تصادف در فصول مختلف سال موثراست؟
1-6 فرضیات تحقیق
1-6-1 فرضیه اصلی
بین عامل بروز و شدت تصادفات در فصول مختلف سال رابطه معنا داری وجود دارد.
1-6-2 فرضیات فرعی
1)شرایط جوی بر شدت تصادفات در فصول مختلف سال موثر است.
2) شرایط جوی بر عامل تصادف در فصول مختلف سال موثر است.
3) وسیله نقلیه بر شدت تصادفات در فصول مختلف سال موثر است.
4) وسیله نقلیه بر عامل تصادف در فصول مختلف سال موثر است.
5)عوامل انسانی بر شدت تصادفات در فصول مختلف سال موثراست.
6) عوامل انسانی بر عامل تصادف در فصول مختلف سال موثراست.
1-7 متغیرهای پژوهش
1-7-1 متغیر وابسته
شدت تصادفات : عبارتست از تغییرات در پارامتر های فیزیکی یک وسیله نقلیه خاص در رابطه با خسارت و خرابی ناشی از اثر برخورد و شدت برخورد و به عبارت دیگر تقسیمات فرعی آسیب ها و جراحات نسبت به درجه اهمیت آنها .
1-7-2 متغیر های مستقل
شرایط جوی : شامل صاف ، ابری ، بارانی و مه آلود بودن آب و هوا می باشد .
عوامل انسانی : شامل خستگی ، عجله و شتاب بی مورد و سایر موارد می باشد .
علت تامه تصادف (عامل تصادف): شامل تجاوز به چپ ناشی از سبقت ، عدم توانایی در کنترل وسیله نقلیه ، عدم رعایت حق تقدم ، عدم توجه به جلو و سایر موارد می باشد .
وسیله نقلیه : شامل وسایل نقلیه مجهز به سیستم ترمز ضد قفل ( ABS ) و کیسه هوا ( Air bag ) می باشد.
1-8 معرفی فصول:
*در فصل اول به یک کلیات مربوط به مطالعه انجام شده پرداخته و مبانی اصلی تحقیق از جمله بیان مسئله، فرضیات تحقیق، سوالات تحقیق و روش تحقیق بیان شده است.
*در فصل دوم ادبیات و پیشینه تحقیق مورد مطالعه قرار گرفته است و به بررسی تعاریف اصلی و مطالعات انجام شده در موضوع فوق پرداخته شده است.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

*فصل سوم به مطالعه روش های تحقیق و شرح کامل مسئله مورد بحث پرداخته که به انتخاب یک روش مناسب برای مطالعه ختم شده است.
*در فصل چهارم به مطالعه بر روی تصادفات منطقه و همچنین بررسی علل انسانی، شرایط جوی و وسیله نقلیه در محدوده زمانی تعیین شده پرداخته شده است و اطلاعات بدست آمده از طریق آزمون های آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته شده است.
*فصل پنجم با حصول نتایجی از این مطالعه و شرح آن به ارائه راه حل های به دست آمده پرداخته و همچنین محدودیت های موجود در تحقیق بیان شده است.
1-9 فلوچارت فرآیند تحقیق :
برای انجام پژوهش حاضر در مرحله نخست ، مسئله اصلی مطرح و بیان شده و با استفاده از کروکی تصادفات و منابع کتابخانه ای و اسناد و پایان نامه ها و مقالات موجود ، داده ها جمع آوری و فرضیات پژوهش با استفاده از روش های آماری مناسب مورد آزمون و در قالب نمودار ها و جداول ارائه شده است و در نهایت پیشنهاداتی برای کاربران ارائه شده است .

2-1 مقدمه
نیاز به حمل و نقل، به تاریخ تمدن بر می گردد.اولین یا ابتدایی ترین تسهیلات حمل و نقل ، گذرگاههایی بودند که از طریق باز کردن مسیر ، در جنگل ها ساخته شدند . و نیزبرای عبور حیوانات اهلی راه ها عریض تر و پهنتر گردیدند . با اختراع چرخ و استفاده از آن راه سازی پیشرفت کرد . اکثر راه های اولیه به واسطه رومیها ساخته شد . تا قرن هفده و هجده روشهای راه سازی رومیان در بسیاری از کشورها و به ویژه اروپا ، مورد استفاده قرار گرفت . اولین اصول راه سازی مدرن بوسیله تل فورد مکدام1 و تری ساجت2 توسعه یافت . این افراد روشهای سنتی راه را بهبود بخشیدند . حوادث ترافیکی در سراسر دنیا به عنوان علت اصلی معلولیت و مرگ و میر شناخته شده است(جرج و همکاران ،2006ص16). تخمین زده می شود سالانه ?/?میلیون نفر در سراسر دنیا در اثر حوادث ترافیکی می میرند و ?? میلیون نفر دچار جراحت می شوند (سازمان سلامت جهانی ،2004) از بعد اقتصادی، صدمات ناشی از سوانح رانندگی در کشورهای با درآمد پایین یک درصد، و در کشورهای با درآمد بالا و در کشورهای با در آمد متوسط ?/? درصد از تولید ناخالص ملی این کشورها را تشکیل می دهد(پدن ،2004).
تعداد موارد مصدومیت و مرگ و میر ناشی ازحوادث ترافیکی درکشورهای با درآمد پایین به طور نامتناسبی بالاست ، در حالی که فقط ?? درصد از وسا یل نقلیه در ا ین کشورها وجود دارد . صدمات ناشی از حوادث ترافیکی تا سال ???? دومین علت معلولیت در کشورهای در حال توسعه و سومین علت مرگ و معلولیت در سراسر د نیا خواهد بود (میکلونی ،2004،ص124). در سال های اخیر، میزان بالایی از حوادث ترافیکی جدی در کشورهای حوزه خلیج فارس گزارش شده است(مائوری، 1997،ص394) .در کشورهای در حال توسعه مانند امارات متحده عربی، مرگ و میر ناشی از وسایل نقلیه موتوری بالاتر از کشورهای صنعتی شمال آمریکا و اروپا است در قطر در سال ???? ، حوادث ترافیکی سومین علت مرگ و میر بوده است و ?? درصد از رانندگانی که در اثر حوادث ترافیکی می میرند، در گروه سنی ??-?? سال و فاقد گواهینامه رانندگی هستند(عبدالله،2004،ص33).
2-2 تعاریف مفهومی:
2-2-1 وسایل نقلیه:
در قرن هجدهم میلادی حمل و نقل بار و مسافر اغلب در مسیرهای بین شهری با گاری و یا حیوانات انجام می گرفت. کاروان های مسافرتی مسیرهای سخت و طاقت فرسا را با زحمت و ریسک بالا طی می کردند و مسافرین در صورتیکه در بین راه با مشکلات همچون دزدان و راهزنان یا بیماری روبرو نمی شدند، در طی سفرهای چند روزه یا گاه چند ماهه برای تجارت، زیارت و دیدن زیبایی های شهرهای مختلف به حرکت در می آمدند. اما لذت سفر همواره در پشت این سختی ها برای کودکان و پیران مطلوب نبوده و در اغلب موارد باعث مرگ و میر در حین سفر می شد. در این خصوص افراد کهنسال نقل می‌کنند که برای سفر به مشهد چندین روز یا برای سفر کربلا چندین ماه در حرکت بودند و این سختی ها باعث می شد که با توجه به زمان زیاد و سختی سفر اغلب مشتاقین را حتی از سفرهای زیارتی دور می داشت.
با انقلاب صنعتی و تأثیرات شگرف آن بر علوم، سهم صنعت حمل و نقل نیز از این تحول، ایجاد موتور های احتراقی و به دنبال آن ورود انواع وسایل نقلیه باری و مسافری به زندگی مردم بود که تأثیر بسزایی در نحوه زندگی، ساخت منازل، طراحی شهری و حمل و نقل درون شهری و برون شهری داشت. حرکت خودروها نیازمند تصویب قوانین خاص خود بود که به مرور زمان این قوانین با توجه به مشکلات تکمیل و بهینه گردید.
اولین خودروها در شهر لندن ساخته شد و جای وسایل دیگر حمل و نقل را گرفت. اما شخصی بودن اتومبیل ها و معابر ایجاد شده برای گذر و درخواست و تقاضای بازار برای ساخت وسایل نقلیه عمومی با قیمت پایین تر، کارخانجات اتومبیل سازی را به سمت تولید خودروهایی با گنجایش بیشتر چه از نظر مسافری و چه از نظر باری، کاهش قیمت محصول و افزایش تولید سوق داد. اولین وسایل نقلیه نیز در شهر لندن بکار گرفته شدند و پس از مدت کمی تمامی وسایل نقلیه سنگین حمل و نقل را از صحنه رقابت به بیرون راندند.
در قرن نوزدهم ایران نیز با توجه به چاه های نفت کشف شده مورد علاقه زیاد روس ها و اروپایی ها قرار گرفت و هر کدام با روش های گوناگون در ایران به دنبال اهداف اقتصادی خود بودند که این روش ها گاه نیز به صورت بررسی سرمایه گذاری آزاد صورت می گرفت. صنعت حمل و نقل نیز جزء سرمایه گذاری آزاد محسوب می شد که با توجه به نو بودن آن صنعت باید در کشور مورد بررسی قرار می گرفت. اغلب اتوبوس‌های شاغل با توجه به مسافت طی شده از اروپا تا مقصد بکارگیری در ایران بعلت بعد مسافت و زمان حمل، مستهلک شده و هزینه حمل و نقل بالایی را طلب می کردند. این مشکلات پایه گذار صنعت اتومبیل سازی در ایران شد. به تدریج صنعت حمل و نقل بار و مسافر در کشور پیشرفت کرده و کارخانجات مونتاژ متعددی در استانهای مختلف کشور تأسیس و مشغول به کار شدند.
امروزه حمل و نقل جاده ای بار و مسافر نقش عمده‌ای در اقتصاد کشور و رشد و شکوفایی آن برعهده دارد و از این رو نیازمند برنامه ریزی و مدیریت جدی است. یکی از مهمترین شاخص های سلامت و پویایی اقتصاد یک کشور، ایمنی، سلامت و رفاه حمل و نقل است که در واقع نبض اقتصادی، اجتماعی و سیاسی آن کشور محسوب می شود. به مرور زمان و با پیشرفت جوامع و گسترش ارتباطات بین آنها، حمل ونقل نیز به عنوان یک موضوع پیچیده و با ابعاد متنوع شناخته شده است. در یک اقتصاد شکوفا و پایدار، جابجایی بار و خصوصا مسافر نباید به کندی و با پذیرش ریسک بالا همراه باشد)پژوهشکده حمل نقل،1388).
وسیله نقلیه : هر نوع وسایل موتوری و غیر موتوری و موتورسیکلت که برای جابجایی انسان و کالا در راه به کار می رود را وسایل نقلیه می گویند.
خودرو : به وسیله نقلیه چرخداری گفته می‌شود که موتور خود را حمل می‌کند.اصولا برای تمام وسایلی که دارای منبع قدرت باشند و به خودی خود بتوانند حرکت کنند، می‌توان واژه خودرو را بکار برد. لیکن کاربرد این واژه در زبان ما دارای محدوده مشخصی است که معمولاً به وسایل متحرکی گفته می‌شود که همگی دارای حرکت بوده و با زمین در تماس هستند. بنابراین به وسایلی مثل قطار، کشتی و هواپیما خودرو گفته نمی‌شود. نمونه‌های بارز خودرو عبارت‌اند از:
ماشین‌های سواری، کامیون‌ها و موتورسیکلت‌ها و جدیداً ماشینهایی در دنیا ساخته شده اند که با سوخت برق کار میکنند و به محیط زیست صدمه‌ای نمی رسانند و خیلی عالی هستند .
2-3 تصادفات :
درفرهنگ عمید از نظر لغوی تصادف چنین بیان شده است. تصادف از باب تفاعل به معنی به هم برخورد کردن، با هم روبرو شدن، به هم رسیدن و برخورد برحسب اتفاق می باشد. تصادم نیز از همین باب و از جهت معنای لغوی یعنی، به هم زده شدن به هم کوفته شدن، سخت به هم خوردن دو چیز و کوفته شدن دو جسم به یکدیگر است (آئین‌نامه طرح هندسی راهها ،1377،ص54)
2-3-1 تعریف تصادف رانندگی:
در رابطه با تصادفات رانندگی، اساتید و صاحب نظران کارشناس تصادفات، تعاریف زیادی را نقل کرده اند؛ که قریب به اتفاق آنان از نظر مفهوم یکسان بوده و در ذیل چند نوع از تعاریف مربوط به تصادفات رانندگی را ذکر می کنیم:
1- تصادف عبارتست از برخورد یک وسیله نقلیه با وسیله نقلیه دیگر یا حیوان، انسان، اشیاء یا خروج وسایل نقلیه از جاده و یا واژگون شدن آن که منجر به جرح، قتل و خسارت گردد (آئین‌نامه طرح هندسی راهها ،1377،ص55)
2- تصادف عبارتست از انجام عمل و واقعه ای در رابطه با ترافیک واحدهای ترافیکی در کوچه، خیابان و جاده و بطور کلی در راه که در نتیجه آن خودرو یا خودروهایی با سایر اشیاء دیگر خسارت دیده و یا شخص یا اشخاص مجروح یا فوت نموده اند(فرایک،1383،ص142).
3- تصادف عبارتست از برخورد یک وسیله نقلیه با یک شیء ثابت یا متحرک و یا جاندار یا خروج از جاده و یا واژگون شدن وسیله نقلیه، که نهایتا موجب خسارت، جرح یا قتل می گردد (عباسلو،1386).
4- تصادف عبارتست از وقوع سانحه منجر به جرح، فوت، خسارت یا ترکیبی از آنها، که در نتیجه برخورد یک یا چند وسیله نقلیه از راه واژگونی آن را نیز باید به موارد مذکور اضافه نمود (فرایک،1383،ص143).
5- برخورد یک یا چند واحد عبور و مرور با یکدیگر و اشیاء ثابت که منجر به ضرر و زیانهای مالی و جانی گردد. که واژگونی و خروج از جاده هم به آنها اضافه می گردد (عباسلو،1386).
6- تعریف دیگر، تعریفی است که مجمع ملی ایمنی راه ها از تصادفات رانندگی به عمل آورده است و آن این است: تصادف، آن واقعه ای در بین یک مجموعه از وقایع است که مرگ، جراحت یا خسارتهای ماشینی را به طور غیرعمدی به دنبال دارد (فرایک،1383،ص143).
در این زمینه تعاریف دیگری نیز می باشد، مثل:
تصادف وسیله نقلیه: به تصادفی گفته می شود که وسیله نقلیه ای در حرکت، دچار خسارت و جرح و قتل شده یا به دیگری تحمیل کند.
2-3-2 تصادف های ترافیکی:
تصادف هایی هستند که در یک مسیر و یا یک نقطه، بر سر راه عموم اتفاق می افتد و بین تصادف وسیله نقلیه و تصادف ترافیکی جاده ای تفاوت دارد. بازسازی صحنه تصادف برخوردی که در مقابل گاراژ شخصی یا پارکینگ خودروها روی می دهد، از نوع تصادف وسیله نقلیه بوده زیرا در سر راه عمومی واقع شده است.
در وقوع یک تصادف رانندگی علل و عوامل بسیاری دخالت دارد. بعضی از این علل ناشی از اشتباهات و کوتاهی ها و یا عدم آموزش عوامل انسانی دخیل در ترافیک می باشد. بعضی دیگر از قصور عوامل دولتی و سازمان های مربوطه است که نسبت به ایمن سازی راه ها اهمیتی قائل نمیشوند. دراین موضوع می توان علل و عوامل طبیعی برف و بوران و شرایط اقلیمی و محیطی را نیز به آن به عنوان یک اصل اضافه کرد. آخرین علتی را که می توان موجب بروز یک تصادف دانست مربوط به وسیله نقلیه می باشد که در نتیجه نقص فنی و بار غیر متعارف و امثال آنها رخ می دهد ( معاونت آموزش ناجا،1377).
با این وجود قبل از وقوع تصادف یا واقعه اصلی حقایقی موجود است که ریشه یابی . کشف آنها کمک مؤثری جهت رسیدن به علت تامه تصادف می نماید. به همین علت یک کارشناس
می بایست، سیر وقایعی که نهایتا منتج به وقوع تصادف می شود.، را پیگیری کند تا به علت اصلی برسد (معاونت آموزش ناجا،1377).
2-4 تحلیل تصادف:
2-4-1 شناخت تصادف:
برای تشخیص صحیح مشکلات ایمنی،تحلیل گر در ابتدا بایستی فهم درستی از مکانیزم تصادف داشته باشد.
هر تصادف، نتیجه نهایی وقوع یک سری حوادث متوالی در یک شرایط خاص است.
هر حادثه و هر شرایطی به یکی از چهار جزء اصلی سیستم ایمنی (انسان ، جاده، وسیله نقلیه و شرایط محیطی) برمی گردد. هر تصادف تحت تاثیر شدید اقدامات قبلی و نتایج آنها قرار دارد.
2-4-2 سطوح تحلیل:
تحلیل نیز می تواند در سطوح مختلف انجام می شود. این سطوح را تعداد تصادفات مشخص می کند.
سطح خرد: در این سطح فقط یک تصادف به تنهایی بررسی می گردد.
سطح میانی: در این سطح یک مکان یا یک نقطه سیاه مورد بررسی قرار می گیرد. بر این اساس تعداد محدودی از تصادفات که در این موقعیت به وقوع می پیوندند بررسی می گردند. راه حل های ارائه شده نیز برای کاهش وقوع تصادفات در این مکان خواهد بود. بهترین روش بررسی، فرایند تحلیلی خواهد بود.
سطح کلان: در این سطح تعداد زیادی تصادف مورد بررسی قرار می گیرد برای مثال تمام تصادفات مربوط به شبکه جاده ای، یا تمام تصادفات مربوط به نوع خاصی از کاربران راه (نظیر عابران پیاده، وسایل نقلیه سنگین،و ….) و یا تمام تصادفات یک طبقه بندی خاص از راه. در این سطح اقدامات اولویت ملی در رابطه با ایمنی راهها تعیین می گردند.
سطوح دیگری نیز برای تحلیل مشخص شده اند که به سطح اطلاعات مورد استفاده در فرایند تشخیص بستگی دارد، نظیر: تحلیل تفصیلی، سناریوهای تصادفات و تحلیل آماری.
2-4-2-1 تحلیل تفصیلی:

در بعضی از کشورها، پس از وقوع حوادث رانندگی، یک گروه از متخصصان شاخه های مختلف(نظیر مهندسان حمل و نقل، مهندسان مکانیک، متخصصان عامل انسانی، افسران پلیس، پزشکان و…) به بررسی تفضیلی تصادف می پردازند.
بررسی از صحنه تصادف شروع شده و قبل از انتقال وسیله تقلیه و در زمان حضور افراد شاهد و دخیل در تصادف اطلاعات فرار (نظیر جهت حرکت خودرو، وضعیت نهایی خودرو، شرایط آب و هوایی و سطح راه، مشاهدات شاهدان و افراد دخیل در تصادف) جمع آوری می گردند. این اطلاعات، هر چند گران تمام می شوند اما موجب تشکیل زنجیره حوادث و شرایط محیطی می گردند.
2-4-2-2 سناریوهای تصادفات :
در این سطح، بر روی سکانس های جزئی حوادث و شرایط محیطی که در تعدادی از تصادفات مشترک هستند، تمرکز شده و حوادث بازسازی می گردند. از این اطلاعات در ارائه راه حل های مناسب برای مشکلات استفاده خواهد شد.
2-4-2-3 تحلیل آماری :
هرگاه داده های مربوط در حدی نباشد که بتواند سناریوی دقیقی از تصادف نوشت آنگاه از تحلیل آماری استفاده می شود. در این سطح، هدف بررسی گزارشات تصادفات است تا اینکه چند عامل تکراری غیر عادی مشخص شوند.
از دیدگاه مهندسان ترافیک، پلیس ترافیک و کارشناسان بیمه، تصادفی کردن هر سانحه ای کار نادرستی است بلکه به عکس چنانچه هر تصادفی که ظاهراً وقوع آن غیرقابل پیش بینی و طبعاً غیر قابل پیشگیری ارزیابی شده به دقت بررسی و ریشه یابی گردد عوامل موثر در وقوع حادثه تعیین و حادثه تا حد زیادی قابل پیشگیری خواهد بود.
به عنوان مثال فرض کنید یک خودرو به دلیل ترکیدگی لاستیک از جاده خارج و دچار حادثه شده باشد چنانچه بررسی ها نشان دهند که دلیل حادثه فرسودگی و یا غیر استاندارد بودن لاستیک است این حادثه تصادفی نبوده و به دلیل اهمال راننده و یا کارخانه سازنده لاستیک و حتی کسی که لاستیک را تعویض کرده، بوجود آمده است. اما در این حادثه چنانچه مشخص شود لاستیک استاندارد و نو بوده ولی به دلیل نامعلوم دیگری حادثه اتفاق افتاده است، حادثه از نوع تصادفی قلمداد می شود.
نکته بسیار مهم در این قبیل موارد تحلیل های کارشناسان در زمینه پیشگیری از تکرار حوادث مشابه و مسائل مربوط به پرداخت خسارات است.(نیک زاد؛ 1386)
2-5 پلیس و جمع آوری اطلاعات:
پلیس، بهترین گزینه برای جمع آوری اطلاعات تصادفات است. زیرا آنها جزو اولین کسانی هستند که در صحنه تصادفات حضور می یابند. از آنجا که سازمان های زیادی با این داده ها سروکار دارند، بنابراین درک نیروهای پلیس از این که آنها در قبال جمع آوری داده های قابل اعتماد مسئولیت سنگینی دارند، مهم و ضروری است.
تکمیل فرم های تصادفات جاده ای، شروع جمع آوری داده هاست. فرم های استاندارد به دو صورت فرم های تشریحی و چک لیست می باشند. تمام اطلاعات ضروری که قابلیت ثبت شدن دارند، در این فرم ها مشخص می شوند.به علاوه، تمام اسناد مربوط به تصادفات نظیر اظهارات شهود، عکس ها و کروکی های صحنه نیز به آن ضمیمه می گردند. استفاده آسان و طراحی خوب فرم ها، پیش نیاز بوده و در سطح ملی کاربرد داشته باشند. در تکمیل این فرم ها بایستی تمهیداتی اتخاذ گردد که از ثبت چند باره و سایر خطاهای ممکن اجتناب شود.
تقریباً تمام افسران پلیس، می توانند فرم های گزارش تصادفات را کامل نمایند. اگر این مساله به تناوب نیز انجام شود، لزوم آموزش و کسب تجربه را می سازند. در بیشتر موارد، این آموزش ها در دانشکده های پلیس ارائه می شوند. آموزش مداوم و درک افسران پلیس و دنباله روی آنها از دستورات تکمیل این فرم ها ضرورت دارد.
افسران پلیس بر این باورند که تکمیل این فرم ها در وهله اول برای اهداف بیمه ایی ضرورت دارند. این باورها آنها را از تکمیل دقیق و مطلوب فرم ها دور می نماید. در دوره های آموزشی، علاوه بر تکمیل این فرم ها، این نکات که مسئولین براساس اطلاعات جمع آوری شده توسط پلیس تصمیم گیری می نمایند و نیز این که هر یک از سوالات مندرج در فرم چه اهمیتی دارد و از آنها چه استفاده هایی مهمی می شود، تشریح می گردد.
با تکمیل گزارش های تصادف (یا در صحنه یا در پاسگاه پلیس)، بایستی برای یکنواخت بودن، قبل از آنکه به صورت میکرو فیلم درآیند یا وارد رایانه گردند، کنترل شوند. البته این کار می تواند در حین ورود اطلاعات به رایانه انجام شود. یک ساختار الگوریتمی می تواند خطاها را مشخص نموده یا حتی بعضی از آنها را تصحیح نماید(برای مثال، سطح آسفالت راه در تابستان نمی تواند یخ زده باشد، یا برای یک برخورد روبرو حداقل دو خودرو بایستی در تصادف درگیر باشند و….). اگر یک داده فراموش شود یا تناقضی بین داده های خاصی وجود داشته باشد که نرم افزار مربوطه، یا شخص کنترل کننده نتواند آن را تجزیه نماید، فرم ها بایستی برای تصحیح به افسر پلیس عودت داده شوند. تبدیل این داده به صورت آمار مستلزم زمان است، اما وقتی می شود یک مکان حادثه خیز یا یک تصادف را براساس نتایج یک تحلیل دقیق برطرف نمود، بایستی به تلاش ها برای ایجاد یک بانک اطلاعاتی قابل اعتمادتر ارج نهاد. (نیک زاد؛1386)
2-5-1 اطلاعات کلیدی و مطلوب:

دسته بندی : پایان نامه ها

پاسخ دهید