1-5-روش تحقیق5
1-6-قلمرو پژوهش5
1-6-1- قلمرو مکانی5
1-6-2- قلمرو زمانی تحقیق6
1-6-3- قلمرو موضوعی6
1-7- جامعه و نمونه آماری6
1-8- سؤالات تحقیق6
1-9- چارچوب اجرای تحقیق7
1-10- شرح واژه ها و اصطلاحات به کار رفته در تحقیق7
فصل دوم- مروری بر ادبیات تحقیق و پیشینه تحقیق
2-1- مقدمه14
2-2- تعامل انسان و رایانه14
2-3- تجربه کاربری15
2-3-1- ارتباط بین تجربه کاربری و کاربردپذیری15
2-4- طراحی تعامل16
2-4-1 فرایند طراحی تعامل17
2-5- واسط کاربر18
2-6- کاربردپذیری18
2-7- مسائل مطرح در بحث تجربه کاربری20
2-8- ارزیابی شاخص های تجربه کاربری21
2-9- ارزیابی وب23
2-10- مدل های تصمیم گیری چند معیاره MCDM24
2-10-1- مدل های چند شاخصه25
2-10-2- تحلیل فرایند شبکه25
2-11- روش گروه اسمی26
2-12- پیشینه تحقیق27
2-13- مروری بر تجارت الکترونیک36
2-14- شاخص های ارزیابی وب سایت40
2-15- معرفی نماد اعتماد الکتونیکی41
2-16- معرفی وب سایت الکسا42
2-17- معرفی وب گاه‌های مورد مطالعه44
2-17-1- فروش آنلاین محصولات دیجیتال دیجی کالا44
2-17-2- فروشگاه اینترنتی لوازم خانگی تهران کالا46
2-17-3- مرکز تخصصی فروش کتاب فردا47
2-17-4- فروشگاه موبایل و کامپیوتر آل دیجیتال48
2-17-5- فروشگاه اینترنتی لوازم خانگی ناربلا50
فصل سوم- روش اجرای تحقیق
3-1- مقدمه55
3-2- متغیر تحقیق55
3-2-1- طراحی مناسب55
3-2-2- درستی محتوا و نمایش اطلاعات کمکی57
3-2-3- جستجوی آسان و نتایج مؤثر58
3-2-4- پیش گیری و تصحیح خطا59
3-2-5- کارآمدی استفاده59
3-3- شیوه جمع آوری اطلاعات59
3-4- شیوه‌ی اجرا60
3-5- فرایند تحلیل شبکه ای60
3-5-1- مراحل اجرای ANP61
فصل چهارم- تجزیه و تحلیل و بیان نتایج حاصل از تحقیق
4-1- مقدمه64
4-2- مراحل اجرای ANP64
4-2-1- ایجاد مدل و تدوین مسأله64
4-2-2- مقایسات زوجی معیارهای اصلی با فرض عدم وجود وابستگی67
4-2-3- انجام مقایسات زوجی برای وابستگی درونی و بازخوردی68
4-2-4- محاسبه وزن های معیار های اصلی72
4-2-5- مقایسه های زوجی زیر معیارها نسبت به یکدیگر72
4-2-6- محاسبه وزن های متقابل زیر معیارها74
4-2-7- مقایسه های زوجی گزینه ها نسبت به زیر معیارها76
4-2-8- محاسبه وزن های نهایی84
فصل پنجم- نتیجه گیری و پیشنهادها
5-1- مقدمه87
5-2- نتایج و یافته های پژوهش87
5-3- پیشنهادها و راهکارها جهت بهبود وب‌گاه های مورد مطالعه89
5-3-1- بررسی معیار طراحی89
5-3-2- بررسی معیار درستی محتوا و نمایش اطلاعات کمکی89
5-3-3- بررسی معیار جستجوی آسان و نتایج مؤثر90
5-3-4- بررسی معیار پیشگیری و تصحیح خطا90
5-3-5- بررسی معیار کارآمدی استفاده90
5-4- پیشنهاد برای تحقیقات آینده91
منابع
فهرست منابع فارسی92
فهرست منابع غیر فارسی94
چکیده انگلیسی97
فهرست جدول‌ها
عنوانصفحه
جدول 4-1- معیارها و زیر معیارهای تجربه کاربری65
جدول 4-2- معرفی گزینه ها66
جدول 4-3- مقیاس اصلی ارقام قطعی67
جدول 4-4- مقایسات زوجی معیارهای اصلی با فرض عدم وجود وابستگی68
جدول 4-5- روابط درونی بین زیر معیارها69
جدول 4-6- مقایسه زوجی بر حسب معیار درستی70
جدول 4-7- مقایسه زوجی بر حسب معیار طراحی70

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

جدول 4-8- مقایسه زوجی بر حسب معیار جستجو70
جدول 4-9- مقایسه زوجی بر حسب معیار خطا71
جدول 4-10- مقایسه زوجی بر حسب معیار کارآمدی71
جدول 4-11- مقایسه های زوجی معیارهای اصلی با یکدیگر71
جدول 4-12- مقایسه زوجی زیرمعیار طراحی نسبت به یکدیگر72
جدول 4-13- مقایسه زوجی زیرمعیار درستی نسبت به یکدیگر72
جدول 4-14- مقایسه زوجی زیرمعیار جستجو نسبت به یکدیگر73
جدول 4-15- مقایسه زوجی زیرمعیار خطا نسبت به یکدیگر73
جدول 4-16- مقایسه زوجی زیرمعیار کارآمدی نسبت به یکدیگر73
جدول 4-17- مقایسه زوجی زیرمعیارها نسبت به یکدیگر74
جدول 4-18- وزن های کلی زیر معیارها75
جدول 4-19- مقایسه زوجی گزینه ها نسبت به زیر معیار D176
جدول 4-20- مقایسه زوجی گزینه ها نسبت به زیر معیار D276
جدول 4-21- مقایسه زوجی گزینه ها نسبت به زیر معیار D377
جدول 4-22- مقایسه زوجی گزینه ها نسبت به زیر معیار D477
جدول 4-23- مقایسه زوجی گزینه ها نسبت به زیر معیار C178
جدول 4-24- مقایسه زوجی گزینه ها نسبت به زیر معیار C278
جدول 4-25- مقایسه زوجی گزینه ها نسبت به زیر معیار C379
جدول 4-26- مقایسه زوجی گزینه ها نسبت به زیر معیار C479
جدول 4-27- مقایسه زوجی گزینه ها نسبت به زیر معیار C580
جدول 4-28- مقایسه زوجی گزینه ها نسبت به زیر معیار S180
جدول 4-29- مقایسه زوجی گزینه ها نسبت به زیر معیار S281
جدول 4-30- مقایسه زوجی گزینه ها نسبت به زیر معیار ER181
جدول 4-31- مقایسه زوجی گزینه ها نسبت به زیر معیار ER282
جدول 4-32- مقایسه زوجی گزینه ها نسبت به زیر معیار E182
جدول 4-33- مقایسه زوجی گزینه ها نسبت به زیر معیار E283
جدول 4-34- مقایسه زوجی گزینه ها نسبت به زیر معیار E383
جدول 4-35- مقادیر وزن زیرمعیارها نسبت به گزینه ها84
جدول 4-36- مقادیر وزن معیارهای اصلی نسبت به گزینه ها84
جدول 5-1- اولویت بندی گزینه ها بر اساس معیارهای اصلی تجربه کاربری88
جدول 5-2- اولویت بندی گزینه ها بر اساس زیر معیارهای تجربه کاربری88
فهرست شکل‌ها
عنوانصفحه
شکل 1-1- چارچوب اجرای تحقیق7
شکل 2-1- دایره‌های تو در توی تجربه کاربری16
شکل 2-2- نسبت جمعیت ارزیاب23
شکل 2-3- صفحه نخست وب‌گاه نماد اعتماد الکترونیکی42
شکل 2-4- صفحه نخست وب‌گاه الکسا43
شکل 2-5- صفحه نخست وب‌گاه دیجی کالا46
شکل 2-6- صفحه نخست وب‌گاه تهران کالا46
شکل 2-7- صفحه نخست وب‌گاه کتاب فردا48
شکل 2-8- صفحه نخست وب‌گاه آل دیجیتال50
شکل 2-9- صفحه نخست وب‌گاه ناربلا53
شکل 3-1- تفاوت ساختاری میان یک شبکه خطی و غیر خطی61
شکل 4-1- مدل مفهومی ANP تجربه کاربری وب‌گاه66
شکل 4-2- نمایش وابستگی بین معیارها69
شکل 4-3- طراحی مدل توسط نرم افزار Super decision85
چکیده
پژوهش حاضر مبتنی بر بررسی تجربه کاربری وب‌گاه ها است. با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای معیارهای تجربه کاربری شامل؛ طراحی مناسب، درستی محتوا و نمایش اطلاعات کمکی، جستجوی آسان و نتایج مؤثر ، پیش گیری و تصحیح خطا و کارآمدی استفاده، انتخاب و مدل تحقیق شکل گرفته است. روش تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی بوده و برحسب روش تحقیق، توصیفی موردی است که با بکارگیری روش گروه اسمی؛ داده های مورد نیاز جمع آوری شده است. جامعه و نمونه آماری این پژوهش ، وب‌گاه های تجارت الکترونیک می باشد و از روش نمونه گیری گزینشی استفاده گردید و تعداد پنج وب‌گاه که هم در وب‌گاه الکسا رتبه بالایی داشتند و هم دارای نماد اعتماد الکترونیکی بودند انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل فرایند شبکه انجام شد و نتایج پژوهش معیارهایی جهت ارزیابی تجربه کاربری وب‌گاه های تجارت الکترونیک بدست می دهد و نشان می دهد که وب‌گاه فروشگاه دیجی کالا در بین وب‌گاه های مورد تحقیق تجربه کاربری بهتری دارد.
این پژوهش می تواند در راستای نتایج حاصل از آن، به دلیل ارائه‌ی اطلاعات مفید در حوزه‌ی طراحی وب‌گاه‌های تجارت الکترونیک دارای تجربه کاربری زیاد، برای محققان و مدیران وب‌گاه‌ها ارزشمند باشد. همچنین پیشنهادهایی را جهت بهبود و اثربخشی بیشتر تجربه کاربری وب‌گاه‌های مورد تحقیق ارائه می‌دهد.
کلمات کلیدی: تجربه کاربری، تصمیم گیری چند معیاره، تحلیل فرایند شبکه (ANP)
فصل اول
کلیات تحقیق
1-1-
مقدمه
گسترش وب در دنیای امروز موجب تحولات عمیقی در تاریخ زندگی بشر شده است به طوری که با تغییر رویکرد اطلاع رسانی و خدمت‌دهی؛ لزوم ارائه خدمات و اطلاعات در وب‌گاه‌ها به امری ضروری و بایسته تبدیل شده است. به‌دلیل قرار گرفتن در فضای جدید به ناچار می‌بایست استانداردها و دستورالعمل‌های خاص این فضا را طرح‌ریزی و رعایت نمود. از یک سو قالب و زبان وب را برای ایجاد وب‌گاه‌ها رعایت نمود و از دیگر سو محیطی را ساخت که برای کاربر طبیعی به نظر رسد.
به منظور اطمینان از این موضوع که طراحی وب‌گاه‌ها و با سیستم‌های نرم‌افزاری برای کاربرد انسانی مناسب طراحی شده باشد؛ از شاخص تجربه کاربری1 استفاده می‌شود. تجربه کاربری استانداردی است که کیفیت تجربه کاربر؛ هنگام تعامل با یک محصول یا سیستم مورد سنجش قرار می‌دهد.
به‌دلیل نقش مهم تجربه کاربری در کارایی و رضایت کاربران وب‌گاه‌ها؛ این تحقیق به‌دنبال پاسخ به این سوالات است که شاخص های تجربه کاربری وب گاه های مورد تحقیق چیست؟ اثر شاخص های تجربه کاربری وب گاه های مورد تحقیق بر یکدیگر چگونه است؟ اوزان شاخص های تجربه کاربری وب گاه های مورد تحقیق چه مقدار است؟ رتبه‌بندی پنج وبگاه مورد مطالعه از نظر تجربه‌ی کاربری چگونه است؟
1-2- بیان مسئله
تجربه کاربری میزانی است که یک محصول می‌تواند توسط کاربران خاصی برای رسیدن به هدفی معین، مورد استفاده قرار گرفته و در حین استفاده، ضمن داشتن اثربخشی و کارایی، رضایت کاربر را در زمینه مورد استفاده تأمین کند (ISO 9241-11, 1998).
تحقیقات نشان می‌دهد مردم در 60 درصد اوقات نمی‌توانند اطلاعاتی که در پی آن هستند را در وب‌گاه‌ها پیدا کنند. این می‌تواند به هدر رفتن زمان، کاهش بهره‌وری، افزایش ناکامی و نارضایتی و عدم مراجعه مجدد به وب‌گاه‌ها و از دست رفتن پول منجر شود (Vice-chancellor, 2008).
رتبه بندی وب‌گاه‌ها بر اساس تجربه کاربری بدون شناخت شاخصه ها و زیرمعیارها و اوزان آن امکان پذیر نیست، همچنین شاخصه‌های تجربه کاربری بسته به نوع فعالیت وب‌گاه‌ها متفاوت هستند که می‌بایست برای رتبه بندی آن‌ها پس از تعیین شاخص‌ها و اوزان آن، از روشهای تصمیم‌گیری چند شاخصه استفاده کرد. این تحقیق قصد دارد تا با مطالعه بر روی وب‌گاه‌های مورد نظر تجربه کاربری آن‌ها را با استفاده از روش ANP مورد بررسی قرار دهد.
1-3- اهمیت و ضرورت موضوع تحقیق
الف: نظری
مسأله‌ای که در ایجاد ارتباط بهینه بین مخاطبان و سازمان‌ها از طریق وب‌گاه نقش حیاتی ایفا می‌کند، تجربه کاربری وب‌گاه‌ها و ضرورت وب‌گاه به‌عنوان یک ابزار برای اطمینان از این موضوع که سیستم‌ها و محصولات برای کاربرد انسانی؛ مناسب طراحی شده باشند و کاربران در حین استفاده از آن ضمن داشتن اثربخشی و کارایی؛ به هدف مورد نظر خود در زمینه مورد استفاده برسد.
ب: کاربردی
در صورتی که کاربران در مراجعه اول به وب‌گاه اطلاعات مورد نیاز خود را بدست نیاورند، 40 درصد از آنها دیگر به وب‌گاه مراجعه نخواهند کرد (Nielsen and H. Loranger, 2006).
مطالعات رفتار کاربر در وب نشان می‌دهد که کاربران در مواجهه با وب‌گاه‌هایی که طراحی نامناسب دارند بردبار نیستند. آن‌ها طالب آموختن چگونگی استفاده از صفحات ابتدایی نیستند. آن‌ها مایلند بلافاصله پس از مرور صفحه آغازین و در حداکثر ظرف چند ثانیه قادر به درک عملکرد وب‌گاه باشند احتیاج به چیزی مثل کلاس یا کتابچه آموزشی نداشته باشند (Nielsen, 2003).
بدیهی است که کاربران برای استفاده از وب‌گاه‌ها و دریافت خدمات از آن، وقت و انرژی زیادی را صرف نمی کنند و در صورتی که نتوانند به مقصود خود در زمینه مورد نظر برسند وب‌گاه را ترک می‌کنند. بنابراین توجه به تجربه کاربری که در تعامل با کاربر با ساخت محیط مناسب، وی را به هدف هدایت کند و از کار با آن راضی نگه دارد، امری لازم و ضروری است.

1-4- اهداف تحقیق
الف: اهداف کلی
ارزیابی تجربه کاربری وب گاه های مورد تحقیق که با شهروندان و کاربران بیشترین تعامل کاری را دارند، می باشد.
ب: اهداف ویژه
1. شناخت شاخص های تجربه کاربری متناسب وب گاه های مورد تحقیق با استفاده از مطالعات کتابخانه ای
2. تعیین مقدار وزن شاخص های تجربه کاربری وب گاه های مورد تحقیق با استفاده از روش تحلیل فرایند شبکه
1-5- روش تحقیق
این تحقیق بر اساس هدف، از نوع کاربردی است، در تحقیقات کاربردی نتایج دانش و تکنیک‌ها در محیط‌های واقعی مورد استفاده قرار گرفته و کاربردهای نوین و مناسب آن‌ها کشف می شوند. این تحقیق بر مبنای ماهیت و روش، از نوع روش توصیفی موردی محسوب می شود. در روش توصیفی موردی (ژرفا نگر)؛ حوزه تحقیق یک مورد خاص نظیر یک فرد یا یک گروه و یا یک جامعه محدود است و پژوهشگر در آن تلاش می کند ویژگی‌های خاص آن یک مورد را به طور جامع بررسی کند. موردی بودن پژوهش این امتیاز را دارد که محقق می تواند به نتایج دقیق‌تر و عمیق‌تری از آن دست پیدا کند (سرمد و دیگران،1382).
1-6- قلمرو پژوهش
در بحث قلمروی پژوهش مورد نظر، آنرا از سه بعد مورد بررسی قرار میدهیم:
1-6-1-قلمرو مکانی
این تحقیق در حوزه وب‌گاه‌های فروش اینترنتی دارای نماد اعتماد الکترونیکی2 که در ایران مشغول به فعالیت هستند صورت پذیرفته است.
1-6-2-قلمرو زمانی
با توجه به دوره مشخص در اجرای پایان نامه و نیز امکان تغییر در وب‌گاه‌های مورد مطالعه توسط مدیران وب‌گاه‌ها، زمان این تحقیق پاییز و زمستان سال 1392 می‌باشد.
1-6-3- قلمرو موضوعی
این پژوهش بر روی وب‌گاه هایی که در حوزه تجارت الکترونیک فعالیت دارند، انجام شده است.
1-7- جامعه و نمونه آماری
پنج وب‌گاه شامل فروش آنلاین محصولات دیجیتال دیجی کالا، فروشگاه اینترنتی لوازم خانگی تهران کالا، مرکز تخصصی فروش کتاب فردا، فروشگاه موبایل و کامپیوتر آل دیجیتال و فروشگاه و سوپرمارکت اینترنتی ناربلا که بیشترین مراجعه را بر اساس اطلاعات وب‌گاه الکسا3 و همچنین دارای نماد اعتماد الکترونیکی از وزارت بازرگانی داشتند انتخاب شدند.
1-8- سوالات تحقیق
در این پژوهش در مورد سوال های زیر تحقیق، و به آن‌ها پاسخ داده شد.
1-شاخص های تجربه کاربری وب گاه های مورد تحقیق چیست؟
2-اثر شاخص های تجربه کاربری وب گاه های مورد تحقیق بر یکدیگر چگونه است؟
3-اوزان شاخص های تجربه کاربری وب گاه های مورد تحقیق چه مقدار است؟
4- رتبه‌بندی پنج وبگاه مورد مطالعه از نظر تجربه‌ی کاربری چگونه است؟
1-9- چارچوب اجرای تحقیق
شکل 1-1 چارچوب اجرای تحقیق را نمایش می‌دهد.
شکل 1-1 چارچوب اجرای تحقیق
1-10- شرح واژه‌ها و اصطلاحات به‌کار رفته در تحقیق
تعاریف واژه ها در تحقیق، به دو بخش نظری و عملیاتی تقسیم می شود:
الف: تعاریف نظری
1. تجربه کاربری
کیفیتی از تجربه است که کاربر در حین تعامل با یک سیستم یا محصول کسب می‌کند
(Knemeyer, Dirk, Svoboda, Eric). به عبارت دیگر، تجربه کاربری همان خاطره‌ای است که با استفاده از یک محصول در ذهن کاربر نقش می‌بندد. هدف طراحی تعامل، این است که خاطره‌ای خوش در ذهن کاربر نقش ببندد تا او بازهم از محصول استفاده کند. تجربه کاربری یک مفهوم انتزاعی است و به احساس کاربر مربوط می‌شود، از این رو می‌توان آن را مفهومی فراتر از تعاملات انسان و کامپیوتر، معماری اطلاعات و کاربردپذیری دانست، هرچند که هرسه مورد تاثیر بسزایی در خلق تجربه کاربری دارد. بنابراین می‌توان گفت “تجربه کاربری، خلق هر چیز معنا دار و به یاد ماندنی است که توسط یک سازمان برای مشتریان ایجاد می‌گردد.”
2. تجارت الکترونیکی
تجارت الکترونیکی را می‌توان انجام هرگونه امور تجاری بصورت آنلاین و ازطریق اینترنت بیان کرد. این تکنیک در سالهای اخیر رشد بسیاری داشته ‌است و پیش‌بینی می‌شود بیش از این نیز رشد کند. تجارت الکترونیکی به هرگونه معامله‌ای گفته می‌شود که در آن خرید و فروش کالا و یا خدمات از طریق اینترنت صورت پذیرد و به واردات و یا صادرات کالا و یا خدمات منتهی می‌شود. تجارت الکترونیکی معمولاً کاربرد وسیع تری دارد، یعنی نه تنها شامل خرید و فروش از طریق اینترنت است بلکه سایر جنبه‌های فعالیت تجاری، مانند خریداری، صورت برداری از کالاها، مدیریت تولید و تهیه و توزیع و جابه‌جایی کالاها و همچنین خدمات پس از فروش را در بر می‌گیرد. البته مفهوم گسترده‌تر تجارت الکترونیک کسب و کار الکترونیک می‌باشد ( هاشمی، 1386).
3. روش گروه اسمی
فرایند گروهی کوچک سازمان یافته ای برای خلق ایده ها است از این تکنیک می توان برای از بین بردن تاثیر و نفوذ یک شخص مقتدر، بر نتایج فرایند خلق ایده گروه ( خواه منشا این تاثیر یک مقام رسمی باشد و خواه یک شخص ) استفاده کرد. این تکنیک همانند روش توفان فکری از یک گروه شش تا 12 نفره استفاده می کند . رهبر گروه نقش دبیر جلسه را نیز ایفا می کند وپاسخهای گروه را در زمان مناسب بر روی یک صفحه مناسب که برای همه شرکت کنندگان قابل مشاهده باشد ، ثبت می کند.
فرایند تصمیم گیری با استفاده از تکنیک گروه اسمی از سه مرحله متمایز تشکیل می شود می توان بسته به موقعیتهای مختلف، تغییراتی را در آن به وجود آورد.
گام اول : خلق ایده ها؛ رهبر یا سرپرست گروه مسئله، سوال انگیزشی، یا دیگر موضوع کانونی را برای شرکت کنندگان مطرح می کند و آن را روی وایت برد یا دیگر سطوح نوشتاری می نویسد.
گام دوم : ثبت ایده ها؛ در گام دوم، ایده های خلق شده در نخستین گام به روش نگارش ایده ها ، روی تخته نوشته می‌شوند. این فرایند آنقدر ادامه می یابد تا همه شرکت کنندگان لیست خود را تکمیل کنند و همه ایده ها روی تخته ثبت شده باشد. همچنین اطمینان حاصل می شود که هیچ ایده ای نادیده گرفته نشده است. هر ایده ای در لیست تهیه شده در دومین گام به ترتیبی که نوشته شده است مورد بحث قرار می گیرد.
گام سوم : رای گیری درباره ایده ها؛ یک گروه اسمی اغلب اوقات فهرستی از 20 تا 100 ایده یا حتی بیشتر را تهیه می کند. این لیست باید به نحوی خلاصه شده و براساس تصمیم گروه، به انتخاب بهترین راه کار بیانجامد. چندین روش در این مرحله وجود دارد که همگی براساس اصل رای گیری مخفی به اجرا در می آیند : رایج ترین شیوه رای گیری این است که رهبر از یکایک اعضا بخواهد پنج ایده را که به نظر آنها بهترین می باشند بر روی کارت 5 × 3 بنویسند و سپس برای جدول بندی و اعلام امتیازها به رهبر ارائه کنند. به طور معمول پنج تا ده راه کار که براساس رای مخفی به عنوان بهترین تعیین می شوند بار دیگر رای گیری و از بین آنها یک، دو، یا سه راه کار به عنوان بهترین برگزیده می شود.
مشاهدات به عمل آمده بر روی این تکنیک ثابت شده است که تکنیک گروه اسمی روش موثری برای پیشگیری از نفوذ و تاثیرگذاری افراد نافذ بر روی نتیجه فرایندهای تصمیم گروهی به شمار می رود.
4. تحلیل فرایند شبکه
روش تحلیل فرایند شبکه در سال 1996 توسط ساعتی جهت تصمیم گیری چند معیاره ارایه شده است و هدف از ارائه آن ساختن مدلی است که بتوان مسائل پیچیده تصمیم گیری چند معیاره را به صورت اجزای کوچکتر تجزیه نموده و بواسطه مقدار دهی معقولانه به اجزای ساده تر و سپس ادغام این مقادیر تصمیم گیری نهایی را انجام داد. این روش بر پایه انجام مقایسات زوجی؛ سوپر ماتریسی را تولید می‌کند، که پس از محاسبه روابط سوپر ماتریس و ارزیابی مفهومی امکان رتبه بندی هر معیار بر اساس وزن وجود خواهد داشت. به منظور در نظر گرفتن مسائل ذهنی و عدم قطعیت در حوزه تصمیم گیری از روش فازی استفاده می شود و از قابلیت اعتبار بالاتری نسبت به روش‌های مشابه برخوردار است. (حقیقت منفرد، 1389)
کاربرد این روش بیشتر در زمانی است که بین آلترناتیوهای تصمیم و معیار‌های تصمیم گیری، روابط و همبستگی متقابل وجود دارد. فرآیند تجزیه و تحلیل شبکه‌ای می‌تواند به عنوان ابزاری سودمند در مسایلی که تعامل بین عناصر سیستم تشکیل ساختار شبکه‌ای می‌دهند به کار گرفته شود.
مزایایی که می توان برای روش تحلیل فرایند شبکه برشمرد شامل:
1.دارای یک رویکرد سیستماتیک در تعیین اولویت ها و سبک و سنگین کردن بین اهداف و معیارها می‌باشد و درجه اهمیت و وزن معیارها نسبت به یکدیگر بر اساس قضاوتهای افراد مشخص می شود نه بصورت اختیاری و قرار دادی
2.روش تحلیل فرایند شبکه قادر به در نظر گرفتن تمامی معیارهای مشهود و نامشهود در مدل می‌باشد.
3.روش تحلیل فرایند شبکه دارای رویکرد نسبتا ساده و قابل درک است که به راحتی توسط مدیران و تصمیم گیرندگان مورد پذیرش قرار می گیرد.( ثابتی صالح، 1388)
5. قابلیت استفاده
در بررسی قابلیت و سهولت استفاده ، کیفیت تجربه کاربر هنگام تعامل با یک محصول یا سیستم مورد سنجش قرار می گیرد. این محصول یا سیستم می تواند یک سایت وب ، یک برنامه کاربردی نرم افزاری ، فن آوری موبایل یا هر وسیله مورد استفاده کاربر باشد.
به طور کلی قابلیت و سهولت استفاده بیانگر میزان رضایت کاربران از بکارگیری یک محصول جهت نیل به اهداف کاریشان می باشد. قابلیت و سهولت استفاده بدان معنی است که کسانیکه محصول را مورد استفاده قرار می دهند بتوانند به سرعت و به سادگی کارهایشان را انجام دهند. قابلیت استفاده ممکن است عاملهایی مثل اثربخشی هزینه ای و سودمندی را نیز مدنظر قرار دهد.
دو استاندارد بین المللی ، قابلیت استفاده و طراحی کاربرمحور را چنین تعریف می کنند:
” قابلیت استفاده به حدی اشاره دارد که یک محصول می تواند توسط کابران خاص جهت نیل به اهداف مشخص با اثربخشی ، کارآمدی و رضایت در یک زمینه خاص کاربر استفاده شود. “( ISO 9241-11 )
” طراحی انسان محور با : درگیری فعال کاربران و درک شفاف کاربر و الزامات وظیفه ای ؛ تخصیص مناسب وظیفه مابین کاربران و فن آوری ؛ تکرار راهکارهای طراحی ؛ طراحی میان رشته ای توصیف می‌شود.” ISO 13407))
6. کاربرد پذیری
کاربردپذیری میزانی است که یک محصول می تواند توسط کاربران خاصی برای رسیدن به هدفی معین، مورد استفاده قرار گرفته و در حین استفاده، ضمن داشتن اثربخشی و کارایی، رضایت کاربر را در زمینه مورد استفاده تأمین کند (ISO 9241-11, 1998,p1)
7. طراحی مناسب
اگر کاربر برای اولین دفعه به وب‌گاه مراجعه می‌کند آیا می‌تواند از آن به طور مؤثر استفاده کند یا باید مجددا فراگیری هر چیز را از سر بگیرد؟ (ISO 9241-151, 2008, p23)
8. وضوح و درستی محتوا
اطلاعات در دسترس کاربر باید درست، کامل و به روز باشد. (ISO 9241-151, 2008, p36)
9. جستجوی آسان و نتایج مؤثر
کاربر به راحتی بتواند مطالب مورد نیاز خود را جستجو نماید و سریع به آن‌ها دسترسی پیدا کند (Nielsen, 2001).
10. پیش گیری و تصحیح خطا
کاربران ضمن استفاده از سیستم چند بار دچار خطا می‌شوند؟ این خطاها چقدر جدی هستند و کاربران چگونه این خطاها را رفع می کنند؟ (Nielsen, 2003).
11. کارآمدی استفاده
یک کاربر با تجربه که نحوه استفاده از سیستم را آموخته است با چه سرعتی می تواند وظایف را انجام دهد؟ (Nielsen, 2003)
ب: تعاریف عملیاتی
1. تجربه کاربری
منظور از تجربه کاربری وب‌گاه در این تحقیق، بررسی پنج معیار طراحی مناسب، درستی محتوا و نمایش اطلاعات کمکی، جستجوی آسان و نتایج مؤثر، پیش گیری و تصحیح خطا و کارآمدی استفاده می باشد.
تجربه کاربری در معنا شامل احساسات و تجربه یک شخص در زمان استفاده از یک نرم افزار و یا یک سیستم است. در واقع تجربه کاربری نقش برجسته کردن تجربیات و احساسات انسان در زمان تعامل با نرم افزار و کامپیوتر را بر عهده دارد. به زبان دیگر تجربه کاربری یک چارچوب برای طراحی است که با شناخت صحیح مشکلات بهترین راه حل را برای آنها پیشنهاد می‌دهد.
بر خلاف باور عموم، تجربه کاربری یک فرآیند خلاقانه نیست بلکه یک فرآیند منطقی و متوالی برای حل چالش های طراحی است و دغدغه اصلی در این روند، “احساسی” است که کاربران در زمان استفاده از برنامه پیدا می کنند.
2. طراحی مناسب
منظور از طراحی مناسب در این تحقیق، بررسی وب‌گاه از نظر گرافیک و رنگ مناسب، قرار گرفتن اجزای وب‌گاه در جای مناسب و داشتن ساختار و شکل واحد و واکنشی سازگار با انواع دستگاه‌هایی که قابلیت اتصال به اینترنت را دارا می باشند
3. درستی محتوا و نمایش اطلاعات کمکی
منظور از درستی محتوا و نمایش اطلاعات کمکی در این تحقیق، بررسی وب‌گاه از نظر ارائه اطلاعات درست و کامل و به روز با زبان قابل فهم و ساده به کاربر و نمایش نمودار قیمت، نمایش نظرات کاربران و مقایسه کالاها است.
4. جستجوی آسان و نتایج مؤثر
منظور از جستجوی آسان و نتایج مؤثر در این تحقیق، بررسی وب‌گاه از نظر اعلام نتایج مؤثر و مورد انتظار و نیز امکان اصلاح و محدود نمودن جستجو توسط کاربر می باشد.
5. پیش گیری و تصحیح خطا
منظور از پیش گیری و تصحیح خطا در این تحقیق، بررسی وب‌گاه از نظر نمایش پیام خطا به زبان ساده و ارائه نقطه خروج از خطا به کاربر می باشد.

6. کارآمدی استفاده
منظور از کارآمدی استفاده در این تحقیق، بررسی وب‌گاه از نظر دسترسی سریع به اطلاعات، آسانی خواندن مطالب و اعداد توسط کاربر و رضایت خاطر وی از کار با وب‌گاه می باشد.
فصل دوم
ادبیات تحقیق
2-1- مقدمه
این فصل از سه بخش تشکیل شده است. بخش اول ادبیات تحقیق مربوط به تجربه کاربری ارائه شده است و در بخش دوم پیشینه تحقیق شامل پیشینه ملی و بین المللی و بخش آخر به معرفی وب گاه‌ های مورد بررسی قرار گرفته اختصاص دارد.
وب یکی از بزرگترین اختراعات در قرن بیستم است و توسعه سریع آن نه تنها کانال تسهیل کننده ارتباطات است بلکه تمام ابعاد زندگی انسان را تحت تاثیر قرار می دهد. بیشتر وب‌گاه‌ها همواره در حال توسعه هستند و مجموعه بیشتری از اطلاعات و خدمات را در بر می گیرند. این اطلاعات و خدمات محدوده وسیعی از کاربردها از مدیریت بازرگانی تا خرید و تفریحات را شامل خواهد شد که فرصتهای زیادی را برای بازرگانان و خدمات زیادی را برای کاربران فراهم می آورد. در عین حال، وب محیط اطلاعاتی پیچیده ای است و نیازمند تعامل و واسط کاربری خاصی است (P. Chi and J.Pitkow, 2000).
تجربه کاربری هر وب‌گاه نقشی کلیدی در تعامل کاربران با آن دارد و مخاطبان در مراجعه مجدد به وب‌گاه‌هایی که نتوانند نیاز آن ها را به سادگی برطرف کند، تردید خواهند نمود. مواردی که توسط تجربه کاربری مورد بررسی قرار می گیرد شامل میزان مؤثر و کاربردی بودن؛ به همراه ساده کردن مفهوم و کارکرد آن است.
2-2- تعامل انسان و رایانه
تعامل انسان و رایانه مبحثی است که طراحی، ارزیابی و اجرای سیستم‌های کامپیوتری در تعامل با انسان را مطالعه می کند و در این راستا پدیده های اصلی اطراف آن را نیز مورد بررسی و توجه قرار می دهد.
از منظر علم کامپیوتر، تمرکز بر تعامل بین یک یا چند انسان با یک یا چند ماشین کامپیوتری می باشد. اگر انسان را در یک سازمان در نظر بگیریم افراد این سازمان با شبکه های ارتباطی کامپیوتری، سیستم های توزیع شده اطلاعاتی و سایر آن‌ها در تعامل می باشند که همگی این موارد زمینه های اصلی مطالعه در فضای تعامل انسان و رایانه می باشد.
به‌طور مشخص می توان موارد زیر را نمونه ای از فضای مطالعه تعامل انسان و رایانه نام برد:
1. بررسی در خصوص انجام وظایف انسان و ماشین
2. ساختار ارتباط بین انسان و ماشین
3. توانایی انسان در استفاده از ماشین و توانایی یادگیری انسان در کار با ماشین
4. الگوریتم و برنامه های اینترفیس‌ها
5. موارد مهندسی در طراحی و ساخت اینترفیس‌ها
6. فرایند تعیین مشخصات، طراحی و پیاده سازی اینترفیس‌ها
(Mccracken, and Wolfe,2003)
2-3- تجربه کاربری
در فرهنگ تعامل انسان- رایانه4، تجربه کاربری کیفیتی از تجربه است که کاربر در حین تعامل با یک سیستم یا محصول کسب می کند به عبارت دیگر تجربه کاربری همان خاطره ای است که با استفاده از یک محصول در ذهن کاربر نقش می‌بندد. هدف طراحی تعامل، این است که خاطره ای خوش در ذهن کاربر نقش ببندد تا او دوباره از محصول استفاده کند (Knemeyer, Svoboda, 2008).
2-3-1- ارتباط بین تجربه کاربری و کاربردپذیری5
کاربرد پذیری از آن‌جایی که بر دستیابی به هدف تمرکز دارد، مفهوم بسیار ظریف‌تری نسبت به تجربه کاربری است، در مقابل آن تجربه کاربری شامل نتایج بدست آمده، عملکرد، کارآیی سیستم، رفتار تعاملی و قابلیت دستیابی از طریق سیستم تعاملی می باشد. اساسا این بدان معنا است که تجربه کاربری به فاکتورهای انسانی، طراحی، ارگونومی، تعامل انسان و کامپیوتر، دسترسی پذیری، بازاریابی و همین طور کاربرد پذیری وابسته است. می توان برای بررسی این رابطه تجربه کاربری را به ابزار، کاربرد پذیری، ایجاد اشتیاق کردن و تجربه برند تقسیم کرد. بهترین شیوه نمایش این تقسیم بندی استفاده از دایره های تودرتو است که در شکل 2-1 نمایش داده می شود به‌طوری که داخلی ترین دایره پایه و اساس تجربه کاربری است.
شکل 2-1 دایره های تودرتوی تجربه کاربری (nnGroup, 2008)
در نهایت می توان گفت تجربه کاربری برابر با زیرکی و کاربردپذیری برابر با عملکرد است. اینکه یک سامانه کاربردپذیر باشد به این معنا نیست که حتما تجربه کامل و عالی را برای کاربرانش خلق کرده است.
2-4- طراحی تعامل
طراحی تعامل6 عبارت است از طراحی سامانه های محاوره ای برای پشتیبانی از شیوه هایی که مردم در زندگی روزمره خود برای ارتباط و تعامل به کار می گیرند. به جز این، طراحی تعامل را طراحی فضاهایی برای تعاملات و ارتباطات انسانی و چیستی و چگونگی تعاملات روزانه ما با رایانه‌ها نیز تعریف کرده اند.
طراحی تعامل می کوشد با در نظر گرفتن تجربه کاربری، محصولات را طوری طراحی کند که استفاده از آن‌ها از دیدگاه کاربر؛ راحت، کارا و دلپذیر باشد. هدف طراحی تعامل، ارتقای کیفیت تجربه کاربری است.
اصطلاح “طراحی تعامل” یک واژه چتری است که جنبه های گوناگونی از طراحی را پوشش می دهد، از جمله: طراحی واسط کاربر، طراحی نرم‌افزار، طراحی کاربر-محور، طراحی محصول، طراحی وب و طراحی سامانه های محاوره ای. از آن‌جا که طراحی تعامل، یک مهارت میان رشته ای است، متخصصین این حوزه باید با علوم گوناگونی آشنایی داشته باشند؛ از جمله: روان‌شناسی، ارگونومی، طراحی صنعتی، علوم کتابداری و اطلاع رسانی، گرافیک، انفورماتیک و غیره.
2-4-1 – فرایند طراحی تعامل
فرایند طراحی تعامل، از چهار فعالیت اصلی تشکیل می شود:
1. شناسایی نیازها و تعیین ضروریات برای محقق کردن یک تجربه کاربری.
2. تهیه چند طرح مختلف که توانایی برآورده ساختن ضروریات فوق را داشته باشند.
3. ساخت نسخه‌های محاوره ای از طرح‌ها، به گونه ای که بتوان آن‌ها را مورد مطالعه و ارزیابی قرار داد.
4. ارزیابی آنچه که در دست ساخت است و بررسی تجربه کاربری که از طریق آن حاصل می‌شود.
(Sharp, Yvonne & Preece, 2007)
بدیهی است جهت تحقق هر یک از موارد فوق و به سرانجام رسیدن طرحی تعاملی و ناب، نیاز به تخصص های مختلفی است. به طوری که یکی از شاخصه های بارز طراحی تعامل گرا، مخصوصاً در فاز تحقیقاتی آن، همکاری متخصصان رشته های گوناگون با یکدیگر است. مانند انفورماتیک، روانشناسی و علوم مختلف مهندسی و فنی.
با توجه به این مشخصه، چنانچه بخواهیم طراحی تعامل گرا را به عنوان یک مثلث در نظر بگیریم، هر یک از رئوس این مثلث شامل رشته، تخصص و زمینه های زیر می گردد:
1. علوم اجتماعی و علوم انسانی؛ شامل روانشناسی، علوم اجتماعی، ارگونومی (مهندسی عوامل انسانی) و علوم ارتباطات.
2. علوم فنی؛ شامل انفورماتیک و مهندسی کامپیوتر (نرم افزار و سخت افزار).
3. طراحی؛ شامل طراحی محصول، طراحی گرافیکی، طراحی ارتباطات، طراحی صنعتی و هنر.
(Birbaumer, 1995)
2-5- واسط کاربر
واسط کاربر7 عبارت است از تمام مجاری اطلاعاتی که امکان ارتباط بین کاربر و رایانه را فراهم می‌کنند. یک واسط کاربر ابتدایی، معمولا از منوها، پنجره ها، صفحه کلید و ماوس تشکیل شده است. به علاوه صداهایی هم که رایانه آن‌ها را تولید می‌کند، جزئی از واسط کاربر محسوب می شوند (Clayton Lewis & John Rieman, 1993).
الف: انواع واسط کاربر از نظر ماهیت
* واسط کاربر سخت افزاری؛ مانند ماوس، صفحه کلید، میکروفون و بلندگو
* واسط کاربر نرم افزاری؛ مانند منوها، پنجره ها و آیکون‌ها
ب: انواع واسط کاربر از نظر عملکرد
* واسط خط فرمانی: اگر کاربر فرمان‌هایی را در صفحه کلید وارد کرده و برنامه نیز با عملکرد خاصی به آن‌ها پاسخ دهد، برنامه مزبور یک واسط خط فرمانی دارد.
* واسط گزینشی: اگر فرمان‌ها از طریق فهرست‌های گزینشی (منو‌ها) در اختیار کاربر قرار گیرند، به رابط مزبور، واسط گزینشی گفته می شود.
* واسط گرافیکی کاربر: برنامه ای که اطلاعات را به طور گرافیکی نشان داده و برای برقرار رابطه با کاربر به یک وسیله اشاره ای نیاز داشته باشد، گفته می‌شود که یک واسط گرافیکی کاربر دارد.
2-6-کاربردپذیری

دسته بندی : پایان نامه ها

پاسخ دهید