تاریخچه کسب و کار الکترونیک

کسب و کار الکترونیک به روند مبادله کالا ، خدمات و پرداخت ها از طریق معاملات الکترونیکی بطور معمول از طریق تبادل الکترونیکی داده ها ( EDI) ، شبکه خصوصی مجازی ( VPN) و یا اینترنت اشاره دارد.

ریشه های معاملات کسب و کار الکترونیکی و یا تجارت الکترونیکی بر می گردد به اوایل 1910 زمانی که گروهی از گل فروشان شبکه استفاده از تلگراف و ارز را توسعه دادند. این شبکه برای سفارشات گل و ترتیب ارائه سفارش گل موجود آمده بود و به نام  (شبکه تلگراف تحویل گل فروشان[1]) توسعه یافت گروهی که امروز نیز وجود دارد.  (  Hyes , 2002,10)

توسعه بزرگ بعدی در کسب و کار الکترونیک در سال 1948 در خط هوایی برلین بوجود آمد. موادغذایی و دیگر وسایل و منابع جنگی توسط ایالات متحده به برلین غربی انتقال می یافت و از آنجا از طریق خطوط پروازی و یا خطوط راه آهن این محموله ها به شوروی سابق منتقل می شد. برای ردیابی محموله ها از منابع مختلف استفاده می شد که این سیستم نقل و انتقالات دارای اشکالات متعدد بود و پردازش به موقع درخواست های ردیابی خیلی پیچیده بود. این سیستم توسط شخصی بنام ادوارد گیلبرت[2] توسعه داده شد و استاندارد گردید. این سیستم می توانست توسط فاکس ، رادیو ، تله تایپ و تلفن نقل و انتقالات مختلف را ردیابی نماید.

بعدها این سیستم را گیلبرت به شرکت دوپانت[3] ارائه داد و در سال 1960 با کمک وی سیستم استاندارد الکترونیکی دیگری برای انجام سفارش حمل و نقل اطلاعات بین دوپانت و یکی از تامین کنندگان این شرکت ارائه شد. سیستم های الکترونیکی در صنایع حمل ونقل برای سال های بعد نیز رونق گرفت. کمیته هماهنگی حمل و نقل داده ها در سال 1968 تشکیل شد و به راه اندازی استاندارد میان TDCC صنایع مختلف پرداخت. در سال 1975 اولین کامپیوتر الکترونیکی تبادل اطلاعات (EDI) ارائه شد. (Lbid , 13)

مبادله الکترونیکی داده ها (EDI) اشاره به انتقال اطلاعات کسب و کار از طریق کامپیوتر با استفاده از یک فرمت استاندارد دارد. EDI برای انجام تبادلات از شبکه استفاده می نماید. هنگامیکه برای اولین بار EDI شروع بکار نمود بسیاری از شرکت ها برای توسعه خودشان از پروتکل های اختصاصی  EDI استفاده نمودند و فقط فروشندگان و یا کسب و کارهایی که دارای این سیستم بودند می توانستند با این روش با یکدیگر تبادل اطلاعات نمایند. بنابراین بطور معمول تنها شرکت های بزرگ که از استطاعت مالی برخوردار بودند می توانستند از این پروتکل بعنوان  (ارزش افزوده[4]) استفاده نمایند. در طول زمان EDI توسط شرکت های شخص ثالث نیز توسعه یافت و برنامه های کاربردی EDI در همه جوانب از جمله حمل ونقل ، موادغذایی و خودرو و غیره گسترش یافته و صنایع مختلف با استفاده از EDI رشد نمودند و شرکت های دیگری نیز خواستار ارتباط با مشتریان و تامین کنندگان خود از طریق EDI شدند. در نتیجه استاندارد جهانی EDI با نام ANSIX12 در سال 1984 توسعه داده شد. (  Weisman , 2000,25)

ANSIX12 یک استاندارد است که اجازه میدهد تا برنامه های نرم افزاری خاصی برای ارسال اطلاعات از سیستم های کامپیوتری یک شرکت به سیستم های کامپیوتری شرکت دیگری اقدام نماید. نرم افزار مربوطه شامل برنامه ای که قادر به دریافت و انتشار اطلاعات می باشد.

ANSIX12 هنوز هم مورد استفاده قرار می گیرد. دولت آمریکا در سال 1991 محدودیت استفاده تجاری از اینترنت را لغو نمود و سیستم برنرزلی[5] در یک آزمایشگاه تحقیقاتی در سرن[6] سوئیس[7] به توسعه اینترنت پرداخت و اولین مرورگر[8] وب در سال 1991 با استفاده از زبان نشانه گذاری ابرمتن ([9]HTML) ایجاد نمود. (Lbid , 27)

در سال 1992 مارک اندرسون[10] از دانشگاه ایلی نویز[11] مرورگر وب  برای دسترسی به اینترنت با روش کلیک کردن توسعه داد. (Lbid , 18)

[1] Fbrists Telegraph Delivery

[2] Edward Guilbert

[3]  Dupont

[4] Value added

[5]  Tim Berne rs-lee

[6]  CERN

[7]  Swiss

[8]  browser

[9]  Hyper Text Markup Language

[10]  Marc Andersen

[11]  Illinois

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی میزان همراستایی فناوری اطلاعات و کسب و کار الکترونیک (با استفاده از تکنیک AHP) مطالعه موردی(مجتمع پتروشیمی اصفهان)