جنبش پیاده‏راه‏سازي

جنبش پياده راه سازي در يك دوره گذار از چند شهر محدود در اروپا به سراسر اروپا، سپس آمريكا و در مراحل بعدي به همه دنيا انتشار پيدا كرد و از مطلوبيت ويژه اي در سراسر دنيا برخوردار شد. در چند دهه‏ي گذشته، جنبش پیاده‏راه‏سازي به عنوان سیاستی نوین براي کاهش اثرات خودروها در مراکز شهري و افزایش زیست پذیري آن در سراسر شهرهاي جهان تسلی یافته و از بوگوتا گرفته تا بنگلادش، رنسانسی در بازآفرینی مراکز شهري خلق کرده است. مفهوم امروزي پیاده‏راه‏سازي پیدایش خود را مدیون تحقیقات دهه هاي 1960 و 1970 بود که هزینه‏هاي اجتماعی و زیست محیطی مهارناشدنی خودروها مشخص گردید. از این دوران به بعد بود که نیرومندترین و اثرگذارترین جنبش هاي طراحی مجدد خیابان شکل گرفت جنبشی که محیط عمومی بسیاري از شهرها را تغییر داده است . پیاده‏راه‏سازي یکی از سیاست هاي محدودیت ترافیک می باشد که به دنبال کاهش اثرات زیان بار زیست‏محیطی در نتیجه ي خودرو-محوري، افزایش ایمنی افراد پیاده، پس گرفتن فضاها براي فعالیت هاي پیاده و بدون ترافیک و اساساً بهبود محیط شهري به عنوان مکانی براي زندگی است.(Brambilla & Longo, 1977)

2-24-1- جنبش پیاده محوری در قرن بیست و یکم

از اواخر دهه 1960 و در نتیجه اوج گیری و حاد شدن مشکلات شهری، واکنش های گسترده ای علیه سلطه حرکت سواره و کاهش تحرکات پیاده به ویژه در کشورهای غربی به وجود آمد. در همین راستا جنبش پیاده مدار کردن 5 یا پیاده گستری که هدف آن بازیابی و توسعه فضاهای پیاده در سطح شهرها و به رسمیت شناختن و اولویت قائل شدن برای عابران پیاده به عنوان عناصر درجه اول شهری و نه یک مانع جهت وسایل نقلیه مزاحم، به یکی از محورهای برنامه‏ریزی و طراحی شهری بدل گردیده است. به ویژه با آغاز هزاره سوم، ضرورت رویکرد مجدد به حرکت پیاده به عنوان سالم ترین، اقتصادی ترین و پویاترین روش جابجایی و حمل و نقل شهری، مورد توجه جدی کارشناسان و مدیران امور شهری قرار گرفته آنچنان که بسیاری از مدیران شهری، عابر مداری را سرلوحه برنامه های کاری خود قرار داده و همایش ها و گردهمایی های گوناگونی در سطح جهان به منظور تبیین اهمیت این موضوع و تبادل نظر در این زمینه برگزار گردیده است.

2-24-2- شهرسازی نوین[1]

در شهرسازی نوین، خانه سازی، محل های کار،مغازه ها، مناطق تفریحی، مدارس و پارک ها و امکانات شهری ضروری برای زندگی روزمره ساکنین،همه در فاصله ای مناسب از یکدیگر برای پیاده‏روی قرار می‏گیرند و استفاده بیشتر قطارها و خطوط آهن سبک را به جای جاده ها و اتوبان ها،پیشنهاد می گردد. درواقع شهرسازی نوین ، مهمترین جنبش برنامه ریزی و طراحی سده حاضر است و هدف آن ساخت آینده ای بهتر برای همه انسانهاست.به بیان دیگر،شهرسازی نوین یک جنبش جهانی برای اصلاح طرح محیط های ساخته شده است و به دنبال بهبود کیفیت زندگی و استانداردهای زندگی توسط ساخت محیط های مطلوب تر است.

2-24-3- نظریه راپاپورت[2]

بر اساس نظریه راپاپورت حرکت و رفتار عابر پیاده و میزان ترجیحات او برای استفاده از فضاهای پیاده مدار، به طور کلی متاثر از دوپارامتر فیزیکی و فرهنگی- اجتماعی است. عواملی نظیر ایمنی، امنیت، راحتی، زمان و مکان و شرایط  جوی، کیفیت محیط حرکت، زیبایی و جذابیت مسیر در میزان ترجیحات عابر برای استفاده از فضاها تاثیر گذار است و از مهمترین عوامل تاثیر گذار می‏توان به پیوستگی مسیر پیاده، کوتاهی و جذابیت مسیر، زیبایی و امنیت، ایمنی، راحتی اشاره کرد.

2-24-4- دیدگاه دن بوردن[3] در رابطه با شاخص های پیاده راه

دن بوردن در یکی از جامع ترین تعاریفی که برای محیط های پیاده مطرح شده است، آن را این گونه تعریف می کند: «محیط پیاده، اجتماعی است که دارای این ویژگی باشد: طراحی شده برای مردم، دارا بودن مقیاس انسانی، تأکید بر عدم استفاده از خودرو، افزایش ایمنی و امنیت، متعادل، مختلط، سرزنده، موفق، سالم، لذت بخش، تأمین کننده حرکت دوچرخه و سواره (محمدی و همکاران، 1392: 9-1).

[1] new urbanism

[2] Amos Rapoport

[3] Dan Borden

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

تأثیرگسترش پیاده ‏راه ها در تعاملات اجتماعی (نمونه موردی: خیابان مدرس شهرکرمانشاه)