ابعاد و نشانه های اضطراب

2-2-2-1-بعد جسماني

الف) نشانه های فیزیولوژیکی: شاملِ تپش قلب، تنگي نفس، خشكي دهان و گلو، رنگ پريدگي، تهوع، استفراغ، تكرر ادرار، لرزش دست، سردي كف دست و پاها، انقباض و سفتي عضلات، خستگي مفرط، بي اشتهايي، مشكلات گوارشي، دردهاي مزمن يا متغير، بي انرژي بودن، اختلال در خواب.

ب) نشانه های رفتاری: شاملِ بيقراري، بازي كردن با دستها و پاها، حركات ريتميك، حركات بي هدف، بازي كردن با ابراز، بهم خوردن نظم، افت بازدهي كار، پرخوري، اجتناب از موقعيت.

2-2-2-2-بعد رواني

شاملِ افسردگي، بي حوصلگي، عصبانيت، حساس شدن، كاهش آستانه تحمل، فقدان نشاط و شادابي، كاهش تمركز، اختلال در حافظه، نارضايتي از خود، محيط و ديگران، پرخاشگري، بدبيني، احساس شكست، احساس ناتوانی، احساس نااميدي.

2-2-2-3-بعد اجتماعي

شاملِ كاهش روابط اجتماعي، ناسازگاري در روابط اجتماعي، از دست دادن موقعيت اجتماعي، از دست دادن كار، اجتناب از موقعيتهاي اجتماعي، رها كردن فعاليتهاي تفريحي گروهي، عدم شركت در مجالس و مهماني ها (دادستان، 1386).

2-2-3-نظریه های اضطراب

در نتیجه توجه به مشکل اضطراب، مدل ها و نظریه های متعددی ارائه شده است که هرکدام به گونه ای خاص سعی در توجیه و تبیین این پدیده و شناسایی علل و عوامل زیربنایی آن نموده اند.

2-2-3-1-عوامل زیست شناختی

بیش از 80 سال پیش کانن[1] (1927) فرض کرد که مشخص ترین جنبه تجربه ذهنی هیجان های مختلف، مستقیماً از فعالیت های عصبی در تالاموس که در قشر مخ، بازتاب و ایجاد می گردند، برانگیخته می شوند. احساس اضطراب هنگامی به وجود می آید که سیستم انگیختگی مغز[2] سطوحی از هیجان را تولید می کند که بالاتر از حدی است که معمولاً فرد تجربه می کند. هدف سیستم انگیختگی، اطمینان از این است که ارگانیسم به حالت «هشیار» تغییر یافته، که در آن فرد به مشخص کردن منشأ محیطی انگیختگی ترغیب شده و مشکل را به منظور پایین آوردن سطح انگیختگی به یک سطح کارکرد بهنجار حل کند. اگر سطح انگیختگی به طور قابل توجهی بالا باشد و هشداری غلط (به دلیل نقص در کارکرد منظم سطح انگیختگی) به وجود آید، احتمال دارد فرد احساسی مبهم، ناخوشایند و نامعلوم را تجربه کند که معمولاً به عنوان اضطراب شناخته می شود (کوهن[3]، 2009). طبق نظریه زیست شناختی، انگیختگیِ سلسله اعصاب به طور خودکار هورمون آدرنالین را ترشح می کند که منجر به تظاهرات محیطی اضطراب و نه منحصراً حالات اضطرابی می شود. همچنین تغییر در میزان ناقل های عصبی موجب اضطراب می شود. مطالعات ژنتیک نیز تأیید کننده این فرضیه اند که اختلال های اضطرابی حداقل به طور نسبی علت ژنتیکی دارند (سادوک و سادوک،1386).

[1] -Canon

[2] – Brain’s arousal system

[3] – Cohen

لينک جزييات بيشتر و دانلود اين پايان نامه:

اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر اضطراب و افسردگی و کاهش سردرد تنشی زنان شهر کرمانشاه