انواع جو سازمانی

جو سازمان را می توان موقعیتی زمینه ای در یک مقطع زمانی و تحت شرایطی خاص قلمداد نمود. به بیانی دیگر جو یک مکانیسم شناختی که بازتاب و انعکاس تحلیل  های سازمانی از آنچه در سطح فرهنگ، تکنولوژی ساختار، سیستم و مردم بوقوع می پیوندد، می باشد. بر این اساس می توان انواع جو سازمانی را مشاهده نمود: (B.Deconinck,2010)

جو باز: جو باز، با ویژگی هایی چون: تعهد بالا، موانع و محدودیت کم، نشاط و صمیمیت بسیار زیاد نمایان می گردد.

جو بسته: داراى ويژگيهاى متضاد با جو باز است. اعتماد و نشاط در آن كم و عدم اشتغال به كار زياد است. مديران و کارکنان خود را مشغول نشان ‏مى‏دهند. مدير بر مسائل بى‏اهميت، راهوار و غيرضرورى تاكيد مى‏كند. کارکنان به همين دلیل كمترين ‏همكارى سازمانی را از خود بروز داده و رضايت  شغلی كمترى نشان‏مى‏دهند.

جو پدرانه: یک محیط اجتماعی را نشان می دهد که در آن مدیر سخت تلاش می کند ولی متاسفانه تلاش او بی تاثیر است. اعضا کار زیادی بر دوش ندارند. ولی به خوبی با هم کنار نمی آیند و به تشکیل گروههای رقیب گرایش دارند.

جو خودمختار: جوی است که تقریبا آزادی کامل را برای کارکنان به منظور هدایت امور و ارضاء نیازهای اجتماعی مطابق میلشان توصیف می کند. در این جو روحیه و صمیمیت نسبتا بالا هستند و ثبات یا بازدارندگی کمی وجود دارد. مدیران اگرچه سختکوشند ولی در ارتباط با نظارت نسبتا کناره گیر و انعطاف پذیر هستند. مدیران در این جو به طور نسبی اعضا را مراعات می کند.

جو کنترل شده: اشاره به جو پرکاری دارد که به زیان زندگی اجتماعی اعضا تمام می شود. با این وجود روحیه کارکنان بسیار بالاست، اعضا در کارشان فعال و متعهدند اما تکالیف بیش از حد دارند و تعامل شخصی کمتری دارند. مدیران به اندازه کافی سختکوش هستند تا مطمئن شوند کارها به خوبی پیش می رود اما الگویی برای تعهد و وفاداری برای اعضا سازمانی نمی باشند. در چنین جوی اساسا تاکید بر تولید بالا، بازدارندگی بالا و صمیمیت پایین است.

جو آشنا: نشان دهنده جوی است که در آن روابط اجتماعی مطلوب به زیان سازوکارهای انجام امور تمام می شود. کارکنان در انجام امور متعهدانه عمل نمی کنند. اما در ارتباط با زندگی اجتماعی با هم صمیمانه و دوستانه برخورد می کنند. مدیر اگرچه بسیار ملاحظه گر است ولی به هیچ وجه کناره گیر نیست.  بر بهره وری تاکید نمی کند و بر انجام کار نیز نظارت ندارد. رفتار مدیران و رفتار کارکنان هر یک بیانگر 4 ویژگی در جو سازمانی می باشند: (بهرام زاده و همکاران، 1388).

الف) رفتار کارکنان:

1) ممانعت یا بازدارندگی[1]: به احساس کارکنان نسبت به جوی گفته می شود که در آن کارهای پرمشغله، دست و پاگیر و غیرضروری از سوی مدیر به کارکنان تحمیل می شود. این امور مانع و مزاحم فعالیت اصلی کارکنان است.

2) صمیمیت[2]: به روابط گرم و دوستانه، اجتماعی و خوشایند بین کارکنان اطلاق می گردد.

3) روحیه[3]: به شرایطی اطلاق می شود که در آن معلمان از کار با یکدیگر لذت می برند و نسبت به همکاران و دانش آموزان احساس تعهد می کنند.

4) عدم جوشش[4]: عدم گرایش کارکنان به مشارکت در امور مدرسه عدم جوشش یا پیوند ناپذیری اطلاق می شود. گاه به آن بی قیدی یا عدم تعهد نیز گفته می شود. در این حالت کارکنان در کارها اتلاف وقت می کنند و نسبت به همکاران خود رفتارهای انتقادآمیز نشان می دهند.

ب) رفتار مدیر:

1) تاکید بر اجرای برنامه ها[5]: این بعد کنترل دقیق و رفتار دستوری و آمرانه مدیر را نشان می دهد.

2) کناره جویی یا حفظ فاصله[6]: به رفتار غیر شخصی و رسمی مدیر اشاره دارد. در این حالت مدیر از کارکنان خود فاصله می گیرد و علاقه مند است که با قوانین و مقررات امور را پیش ببرد.

3) مراعات[7]: این بعد به رفتار دوستانه و گرم مدیر نسبت داده می شود؛ مدیری که دوست دارد به شیوه های انسانی با معلمان خود رفتار کند.

4) اعتماد[8]: این بعد به رفتار پویای مدیر اشاره دارد. مدیر از راه نمونه قرار دادن خود، سعی بر ایجاد انگیزه در معلمان دارد(بهرام زاده و همکاران، 1388).

هانتر و همکاران(2011) معتقدند که کنش های اجتماعی با ایجاد جو سازمانی به سازمان هویتی متمایز می بخشد. لیکن با توجه به ضرورت چشم انداز های سازمانی ، شعار های سازمانی و ارزش های مطرح در ماموریت سازمان، می توان به وجود طیفی از جو سازمانی چون: جو نوآوری، جو ارائه خدمات، جو امنیت روانی، جو امنیت جانی و جو اخلاقی پی برد(Asif, 2011).

 

[1] Hindrance

[2] Intimacy

[3] Spirit

[4] Disengagement

[5] Production emphasis

[6] Aloofness

[7] Consideration

[8] Thrust

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی تاثیر جو اخلاق سازمانی برمدیریت دانش در سازمان اموراقتصادی و دارایی و اداره کل امورمالیاتی استان گیلان