اقسام آیین دادرسی در قوانین قدیم

آیین دادرسی به اعتبار حق مورد دعوا و نوع مرجع رسیدگی آن به آیین دادرسی مدنی، کیفری، اداری تقسیم می‎گردد. در مواردی قانون برای تضییع یا انکار حق مجازات قرار نمی‎دهد. در این موارد خواهان می‎تواند در دادگاه علیه خوانده اقامه دعوا نماید. خواهان برای اقامه دعوا و خوانده برای دفاع و دادگاه برای رسیدگی و صدور رأی باید اصول و قواعدی را رعایت نمایند که آیین دادرسی مدنی نامیده می‎شود. در مواردی نیز تجاوز یا انکار حق دیگران دارای مجازات است. در این موارد زیان‎دیده می‎تواند اقدام به طرح شکایت کیفری در مرجع صالح بنماید. اصول و قواعدی که طرفین شکایت و دادگاه در این خصوص باید رعایت نمایند، آیین دادرسی کیفری نام دارد.

در مواردی تضییع یا انکار حقوق دیگران توسط دولت یا تشکیلات عمومی غیردولتی یا بموجب آیین‎نامه‎ها صورت می‎گیرد. در این حالت چون دعوا، مربوط به امور اداری است؛ مدعی برای طرح شکایت و طرف مقابل در مقام پاسخ به آن و مرجع صالح برای رسیدگی و صدور رأی، باید اصول و قواعدی را رعایت کنند که آیین دادرسی اداری نامیده می‎شود.

مبحث چهارم-محتوای فوانین قدیم

آیین دادرسی از نظر محتوا به سه بخش تقسیم می‎شود.

بخشی از مقررات آیین دادرسی مربوط به تشکیل مراجعِ قضایی اعم از حقوقی، کیفری و اداری می‎شود و سازمان و ترکیب آنها را مشخص می‎نماید.

بخشی دیگر از مقررات آیین دادرسی مربوط به صلاحیت مراجع است. این بخش از مقررات، قوانین مربوط به صلاحیت نامیده شده است. این مقررات خود به دو دسته تقسیم می‎شود.

الف) مقررات صلاحیت ذاتی

این مقررات، دادگها را با توجه به صنف، نوع و درجه‎ی آنها مشخص می‎نمایند.

از حیث صنف، دادگاهها به کیفری، حقوقی و اداری تقسیم می‎شوند. نوع دادگاه نیز به معنی عمومی یا اختصاصی بودن دادگاه است. از این حیث، دادگاهها به دادگاههای عمومی و اختصاصی تقسیم می‎گردند مثلاً دادگاه خانواده یک مرجع اختصاصی است. دادگاه‎ها به دو درجه بدوی و تجدیدنظر تقسیم می‎شوند.

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی نوآوری های قانون جدید حمایت خانواده